MCLR Rate Hike November 2026: SBI, HDFC सह ७ बँकांनी वाढवले कर्जदर — तुमची EMI किती वाढणार?
MCLR Rate Hike November 2026 मुळे कर्ज घेणाऱ्या लाखो ग्राहकांच्या खिशावर पुन्हा भार पडणार आहे. देशातील सात मोठ्या बँकांनी नोव्हेंबर २०२६ मध्ये आपले एमसीएलआर (MCLR) दर वाढवले आहेत — SBI, एचडीएफसी बँक, पंजाब नॅशनल बँक (PNB), बँक ऑफ बडोदा, कॅनरा बँक, बँक ऑफ इंडिया आणि इंडियन बँक. कॅनरा बँक आणि बँक ऑफ बडोद्याचे नवे दर आज, १२ नोव्हेंबर २०२६ पासून लागू झाले आहेत. ऑक्टोबरमध्ये रिझर्व्ह बँकेने (RBI) रेपो दर ५.२५ टक्क्यांवरून ५.५० टक्क्यांवर नेल्यानंतर बँकांनी कर्जदर वाढवण्यास सुरुवात केली आहे. तुमचे गृहकर्ज एमसीएलआरशी जोडलेले असेल, तर तुमची ईएमआय वाढू शकते — मात्र लगेच नाही. तुमच्या कर्जावर नेमका किती परिणाम होणार आणि त्यापासून वाचण्यासाठी काय करावे, हे या लेखात समजून घ्या.
७ बँकांनी एमसीएलआर किती वाढवला?
रिझर्व्ह बँकेने ७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी रेपो दरात ०.२५ टक्क्यांची वाढ केली होती. फेब्रुवारी २०२३ नंतरची ही पहिली दरवाढ आहे. त्यानंतर बँकांनी आपले कर्जदर टप्प्याटप्प्याने वाढवले आहेत.
| बँक | एमसीएलआर वाढ | लागू झाल्याची तारीख |
|---|---|---|
| स्टेट बँक ऑफ इंडिया (SBI) | ०.१५ टक्के (निवडक मुदतीवर) | १५ ऑक्टोबर २०२६ |
| पंजाब नॅशनल बँक (PNB) | ०.१० टक्के (सर्व सहा मुदतींवर) | १ नोव्हेंबर २०२६ |
| इंडियन बँक | ०.१० टक्के (पाच मुदतींवर) | ३ नोव्हेंबर २०२६ |
| एचडीएफसी बँक | ०.०५ ते ०.१५ टक्के (सर्व सात मुदतींवर) | ७ नोव्हेंबर २०२६ |
| बँक ऑफ इंडिया | ०.१० टक्के (निवडक मुदतींवर) | नोव्हेंबर २०२६ |
| कॅनरा बँक | ०.१० टक्के (सर्व सात मुदतींवर) | १२ नोव्हेंबर २०२६ |
| बँक ऑफ बडोदा | ०.०५ ते ०.२० टक्के (निवडक मुदतींवर) | १२ नोव्हेंबर २०२६ |
एमसीएलआर (MCLR) म्हणजे काय?
एमसीएलआर म्हणजे मार्गिनल कॉस्ट ऑफ फंड्स बेस्ड लेंडिंग रेट. सोप्या भाषेत, बँक कर्जावर किमान किती व्याज आकारणार, हे ठरवणारा हा अंतर्गत दर आहे. बँकेला ठेवींवर किती व्याज द्यावे लागते आणि रेपो दर किती आहे, यावरून तो ठरतो.
ऑक्टोबर २०१९ पूर्वी घेतलेली बहुतेक गृहकर्जे एमसीएलआरशी जोडलेली आहेत. ऑक्टोबर २०१९ नंतर घेतलेली नवी किरकोळ कर्जे मात्र थेट रेपो दराशी जोडलेली (EBLR) असतात. त्यामुळे तुमचे कर्ज कधी घेतले आहे, यावरून तुमच्यावर एमसीएलआर वाढीचा परिणाम होणार की नाही, हे ठरते.
एमसीएलआरशी जोडलेल्या कर्जाचा दर दर महिन्याला बदलत नाही. तो ठराविक मुदतीनंतर म्हणजे रिसेट तारखेला बदलतो. बहुतेक गृहकर्जांचा रिसेट कालावधी एक वर्षाचा असतो, त्यामुळे बँकेने आज दर वाढवला तरी तुमची ईएमआय पुढील रिसेट तारखेलाच वाढेल, लगेच नाही.
तुमची ईएमआय किती वाढणार?
दरवाढीचा नेमका परिणाम तुमच्या कर्जाच्या रकमेवर, उरलेल्या मुदतीवर आणि दरवाढीच्या प्रमाणावर अवलंबून असतो. रेपो दरातील ०.२५ टक्के वाढीमुळे ५० लाख रुपयांच्या २० वर्षांच्या गृहकर्जाची ईएमआय दरमहा सुमारे ७९० रुपयांनी वाढते. त्याच हिशेबाने ०.१० टक्के एमसीएलआर वाढीमुळे ५० लाखांच्या कर्जावर दरमहा सुमारे ३२० रुपये अधिक भरावे लागतील.
- ५० लाख रुपये कर्ज, २० वर्षे मुदत: ०.१० टक्के वाढीमुळे ईएमआय सुमारे ३२० रुपये वाढेल; २० वर्षांत सुमारे ७७ हजार रुपये अधिक व्याज.
- २० लाख रुपये कर्ज, १५ वर्षे मुदत: ईएमआय सुमारे १३० रुपये वाढेल.
- १० लाख रुपये कर्ज, १० वर्षे मुदत: ईएमआय सुमारे ५० रुपये वाढेल.
कोणावर परिणाम होणार, कोणावर नाही?
- एमसीएलआर कर्जदार: ऑक्टोबर २०१९ पूर्वी कर्ज घेतलेल्यांवर परिणाम होईल, पण तो पुढील रिसेट तारखेपासूनच लागू होईल.
- रेपो दराशी जोडलेले (EBLR) कर्जदार: यांच्या दरात रेपो दरवाढीनंतर लगेचच बदल झाला आहे. बहुतेक बँकांनी ८ ऑक्टोबरपासूनच हे दर वाढवले होते.
- स्थिर दराचे (फिक्स्ड रेट) कर्जदार: मुदत संपेपर्यंत यांच्या ईएमआयवर कोणताही परिणाम होणार नाही.
- नवे कर्ज घेणारे: नव्या कर्जदारांना आतापासूनच वाढलेला दर लागू होईल. कर्ज घेण्यापूर्वी वेगवेगळ्या बँकांचे दर तपासा.
कर्जदारांनी आता काय करावे?
दरवाढीच्या काळात खालील पाच गोष्टी केल्यास व्याजाचा भार कमी होऊ शकतो.
- रिसेट तारीख तपासा: तुमच्या कर्जाची पुढील रिसेट तारीख कधी आहे, हे बँकेकडून तपासा. त्याआधीच तयारी करता येईल.
- रेपो दराशी जोडलेल्या कर्जाकडे वळा: एमसीएलआर कर्ज हे रेपो दराशी जोडलेल्या कर्जापेक्षा (EBLR) अनेकदा महाग असते. बँकेकडे स्विच करण्याची मागणी करा.
- बॅलन्स ट्रान्सफर तपासा: दुसरी बँक कमी दर देत असेल तर कर्ज हस्तांतरणाचा पर्याय पाहा. पण प्रक्रिया शुल्क आणि एकूण फायदा मोजूनच निर्णय घ्या.
- अंशतः परतफेड करा: शक्य असल्यास कर्जाची काही रक्कम आधीच फेडा. यामुळे मुद्दल कमी होऊन एकूण व्याज मोठ्या प्रमाणात वाचते.
- ईएमआयऐवजी मुदत वाढवू नका: बँक अनेकदा ईएमआय तशीच ठेवून मुदत वाढवते, त्यामुळे एकूण व्याज खूप वाढते. ईएमआय थोडी वाढवून मुदत तशीच ठेवणे फायद्याचे असते.
ठेवीदारांसाठी मात्र चांगली बातमी
कर्जदारांसाठी दरवाढ वाईट असली तरी ठेवीदारांसाठी ती चांगली आहे. रेपो दर वाढल्यानंतर बँकांनी मुदत ठेवींचे (FD) दरही वाढवले आहेत. एचडीएफसी बँकेने ४ नोव्हेंबरपासून एफडी दर वाढवले असून सर्वसामान्य ग्राहकांना ६.६० टक्क्यांपर्यंत आणि ज्येष्ठ नागरिकांना ७.२० टक्क्यांपर्यंत व्याज मिळत आहे. पंजाब नॅशनल बँकेच्या ६८० दिवसांच्या ठेवीवर सर्वसामान्यांना ६.८० टक्के आणि ज्येष्ठ नागरिकांना ७.३० टक्के व्याज मिळते.
पुढे काय होणार?
रिझर्व्ह बँकेने आपली भूमिका ‘कॅलिब्रेटेड टाइटनिंग’ अशी ठेवली आहे. म्हणजेच दरकपातीची शक्यता सध्या तरी नाही. रिझर्व्ह बँकेची पुढील पतधोरण बैठक २ ते ४ डिसेंबर २०२६ रोजी होणार आहे. कर्ज घेण्यापूर्वी वेगवेगळ्या बँकांचे दर आणि अटी तपासा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
१. एमसीएलआर म्हणजे काय?
एमसीएलआर म्हणजे बँक कर्जावर आकारत असलेला किमान व्याजदर ठरवणारा अंतर्गत दर आहे.
२. माझी ईएमआय लगेच वाढेल का?
नाही. एमसीएलआर कर्जाचा दर फक्त रिसेट तारखेलाच बदलतो. बहुतेक गृहकर्जांचा रिसेट कालावधी एक वर्षाचा असतो.
३. कोणत्या बँकांनी नोव्हेंबरमध्ये दर वाढवले?
SBI, एचडीएफसी बँक, PNB, बँक ऑफ इंडिया, इंडियन बँक, कॅनरा बँक आणि बँक ऑफ बडोदा या सात बँकांनी एमसीएलआर ०.०५ ते ०.२० टक्क्यांनी वाढवला आहे.
४. नवीन कर्ज घेणाऱ्यांवर काय परिणाम होईल?
नवीन कर्जदारांना आतापासूनच वाढलेला दर लागू होईल. कर्ज घेण्यापूर्वी वेगवेगळ्या बँकांचे दर तपासा.
५. ईएमआय वाढ टाळण्यासाठी काय करता येईल?
रेपो दराशी जोडलेल्या कर्जाकडे स्विच करा, बॅलन्स ट्रान्सफरचा पर्याय तपासा किंवा कर्जाची अंशतः परतफेड करा.
६. एफडी करणाऱ्यांसाठी ही वाढ चांगली आहे का?
होय. एचडीएफसी बँकेत सर्वसामान्यांना ६.६० टक्क्यांपर्यंत आणि PNB मध्ये ६.८० टक्क्यांपर्यंत व्याज मिळत आहे.
स्रोत: रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया पतधोरण निवेदन, ७ ऑक्टोबर २०२६; Finance Outlook India, ११ नोव्हेंबर २०२६.
