Meri Policy Mere Haath — खरीप २०२६ हंगामासाठी पीक विमा उतरवलेल्या शेतकऱ्यांच्या हातात त्यांची विमा पॉलिसी थेट पोहोचवण्यासाठी भारत सरकारची ‘मेरी पॉलिसी मेरे हाथ’ मोहीम राबवली जात आहे. या मोहिमेत एसबीआय जनरल इन्शुरन्स सहभागी झाली असून, २८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी याबाबतची माहिती जाहीर झाली आहे. अनेक शेतकऱ्यांकडे विमा भरल्याची पॉलिसी प्रत नसते, त्यामुळे दावा करताना अडचण येते. ती दूर करणे हाच या मोहिमेचा उद्देश आहे. महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी ही बातमी विशेष महत्त्वाची आहे, कारण वाटप होणाऱ्या नऊ राज्यांच्या यादीत महाराष्ट्राचा समावेश आहे.
ही मोहीम नेमकी काय आहे?
‘मेरी पॉलिसी मेरे हाथ’ ही प्रधानमंत्री फसल बीमा योजनेची (पीएमएफबीवाय) पॉलिसी वितरण मोहीम आहे. यामध्ये विमा कंपनी आणि राज्य सरकारच्या सहकार्याने शेतकऱ्यांना त्यांच्या पॉलिसीची कागदपत्रे थेट दिली जातात. गावपातळीवरील शिबिरांमध्ये फसल बीमा पाठशाला, किसान मेळा आणि किसान गोष्टी यांद्वारे शेतकऱ्यांना विमा समजावून सांगितला जातो. शेतकरी शंका विचारू शकतो आणि दावा प्रक्रिया समजून घेऊ शकतो.
कोणत्या नऊ राज्यांत वाटप होणार?
एसबीआय जनरल इन्शुरन्सच्या माहितीनुसार, या मोहिमेअंतर्गत पॉलिसी वितरण नऊ प्रमुख राज्यांत केले जात आहे. या राज्यांची यादी अशी आहे:
यह भी पढ़े:
खरीप पीक विमा २०२६: अर्जाची शेवटची तारीख १५ नोव्हेंबर! १ रुपयात विमा भरण्याची शेवटची संधी
- मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश आणि उत्तराखंड
- महाराष्ट्र, आसाम आणि ओडिशा
- तामिळनाडू, कर्नाटक आणि झारखंड
महाराष्ट्रातील ३०४ तालुके दुष्काळग्रस्त जाहीर झाले आहेत. अशा हंगामात पॉलिसी हातात असणे अधिक महत्त्वाचे आहे, कारण दाव्यासाठी पॉलिसी क्रमांक, विमा रक्कम आणि कंपनीचे नाव लागते.
पॉलिसी मिळाल्यावर त्यात या ७ गोष्टी तपासा
पॉलिसी हातात मिळाली म्हणजे काम संपले असे नाही. ती नीट तपासणे गरजेचे आहे. खालील सात मुद्दे आवर्जून पाहा:
- शेतकऱ्याचे नाव: नावाचे स्पेलिंग बरोबर आहे का, ते तपासा. चुकीच्या नावामुळे दावा अडकू शकतो.
- पीक आणि क्षेत्र: कोणते पीक, किती क्षेत्रासाठी विमा घेतला आहे, ते बरोबर आहे का, हे पाहा.
- विमा रक्कम (सम इन्शुअर्ड): तुमच्या पिकासाठी किती रकमेचे संरक्षण आहे, हे या रकमेवरून कळते.
- भरलेला हप्ता: खरीप हंगामासाठी शेतकऱ्याचा हप्ता २ टक्के असतो. तुमच्याकडून किती हप्ता घेतला गेला, ते तपासा.
- बँक खाते: नुकसानभरपाई याच खात्यात जमा होणार आहे. खाते क्रमांक बरोबर आहे का, हे पाहा.
- विमा कंपनी आणि पॉलिसी क्रमांक: कोणत्या कंपनीकडे विमा आहे आणि पॉलिसी किंवा अर्ज क्रमांक काय आहे, ते लिहून ठेवा.
- गाव आणि हंगाम: गाव, तालुका आणि खरीप २०२६ हंगामाची नोंद बरोबर आहे का, ते तपासा.
कोणतीही माहिती चुकली असेल तर दुरुस्ती करून घ्या. पॉलिसी जपून ठेवा आणि तिचा फोटो मोबाईलमध्ये काढून ठेवा.
शिबिरात जाताना आधार कार्ड आणि बँक खात्याची माहिती जवळ ठेवा, जेणेकरून तुमचे नाव आणि खाते क्रमांक लगेच तपासता येतील. पॉलिसी मिळाल्यावर कुटुंबातील दुसऱ्या व्यक्तीलाही ती दाखवा, जेणेकरून गरज पडल्यास घरातील कोणीही दावा प्रक्रियेबद्दल माहिती देऊ शकेल. अनेकदा शेतकरी एकटाच पॉलिसी सांभाळतो आणि तो गावाबाहेर असताना कुटुंबाला काहीच माहिती नसते. त्यामुळे पॉलिसीची माहिती घरात किमान एका व्यक्तीला नक्की सांगा. तसेच पॉलिसीची झेरॉक्स काढून वेगळ्या ठिकाणी ठेवणेही सुरक्षित राहील.
पॉलिसी अजून मिळाली नसेल तर काय करावे?
वितरण टप्प्याटप्प्याने होते, त्यामुळे पॉलिसी मिळाली नसेल तर घाबरू नका. जिथून विमा भरला त्या बँक शाखेत, सीएससी केंद्रात किंवा तालुका कृषी कार्यालयात चौकशी करा. pmfby.gov.in वर ‘फार्मर कॉर्नर’मध्ये आणि क्रॉप इन्शुरन्स अॅपवरही अर्जाची स्थिती तपासता येते. पीक विम्याची राष्ट्रीय हेल्पलाइन १४४४७ आहे.
पॉलिसीत चूक आढळली तर दुरुस्ती कशी करावी?
नाव, पीक, क्षेत्र किंवा बँक खात्यात चूक असेल तर ती तशीच ठेवू नका. भरपाई प्रक्रिया सुरू होण्यापूर्वी विमा कंपनीकडे, जिल्हा कृषी कार्यालयाकडे किंवा कृषी रक्षक पोर्टलवर तक्रार नोंदवा. तक्रार क्रमांक जपून ठेवा आणि दुरुस्ती झाली का, हे पुन्हा तपासा.
खरीप विमा आणि रब्बी नोंदणी — दोन्ही लक्षात ठेवा
ही मोहीम खरीप २०२६ पॉलिसी वाटपासाठी आहे, पण रब्बी २०२६-२७ नोंदणीही सुरू आहे — रब्बीसाठी हप्ता १.५ टक्के असून शेवटची तारीख ३१ डिसेंबर २०२६ आहे. खरीप नुकसान झाल्यास ७२ तासांत क्रॉप इन्शुरन्स अॅपवर जिओटॅग फोटोंसह माहिती देणे आवश्यक आहे. खरीप २०२६ पासून वन्यप्राणी नुकसान आणि भात पिकाचे पाण्यात बुडून होणारे नुकसान यांनाही स्थानिक जोखीम म्हणून संरक्षण आहे.
महिला शेतकरी आणि पीएमएफबीवाय@१० चॅम्पियन
या मोहिमेत दोन विशेष उपक्रम आहेत — आंतरराष्ट्रीय महिला शेतकरी वर्षानिमित्त महिला शेतकऱ्यांसाठी विशेष कार्यशाळा, आणि पीएमएफबीवाय@१० फार्मर चॅम्पियन, ज्यात गेल्या दहा वर्षांतील लाभार्थी शेतकऱ्यांना सन्मानित केले जाणार आहे. ही योजना २०१६ मध्ये सुरू झाली असून आता तिला दहा वर्षे पूर्ण होत आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न १: ‘मेरी पॉलिसी मेरे हाथ’ मोहीम म्हणजे काय?
उत्तर: ही भारत सरकारची मोहीम आहे. यामध्ये खरीप २०२६ च्या पीक विमा पॉलिसी शेतकऱ्यांना थेट दिल्या जातात आणि विम्याबद्दल माहिती दिली जाते.
प्रश्न २: महाराष्ट्रात ही मोहीम लागू आहे का?
उत्तर: होय. पॉलिसी वितरण होणाऱ्या नऊ राज्यांत महाराष्ट्राचा समावेश आहे.
प्रश्न ३: पॉलिसी मिळाली नाही तर कुठे तपासावे?
उत्तर: बँक शाखा, सीएससी केंद्र, तालुका कृषी कार्यालय येथे चौकशी करा. तसेच pmfby.gov.in वर अर्जाची स्थिती तपासा किंवा १४४४७ या हेल्पलाइनवर संपर्क साधा.
प्रश्न ४: पॉलिसीत चूक असेल तर काय होईल?
उत्तर: चुकीमुळे दावा अडकू शकतो. त्यामुळे विमा कंपनीकडे किंवा जिल्हा कृषी कार्यालयाकडे तातडीने दुरुस्तीसाठी तक्रार करा.
प्रश्न ५: पीक नुकसान झाल्यावर दावा कधी कळवावा?
उत्तर: नुकसानीची माहिती ७२ तासांच्या आत क्रॉप इन्शुरन्स अॅपवर किंवा १४४४७ हेल्पलाइनवर कळवावी.
प्रश्न ६: रब्बी हंगामासाठी विमा कधीपर्यंत भरता येईल?
उत्तर: रब्बी २०२६-२७ हंगामासाठी नोंदणी ३१ डिसेंबर २०२६ पर्यंत सुरू आहे. रब्बी पिकांसाठी शेतकऱ्याचा हप्ता १.५ टक्के आहे.
पीक विम्याची पॉलिसी हे तुमच्या हक्काचे कागदपत्र आहे — ती तपासा, जपून ठेवा आणि चूक असेल तर लगेच दुरुस्त करा. शिबिरात सहभागी व्हा, आपली पॉलिसी घ्या आणि शेजारच्या शेतकऱ्यांनाही सांगा. स्रोत: एसबीआय जनरल इन्शुरन्स (२८ ऑक्टोबर २०२६), प्रधानमंत्री फसल बीमा योजना अधिकृत संकेतस्थळ pmfby.gov.in.
