Maharashtra Crop Compensation 5000 Advance — महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक बातमी आहे. सातारा जिल्ह्यातील ३ लाख २ हजार ७७७ शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात प्रत्येकी ५,००० रुपये दिवाळी अग्रीम म्हणून थेट जमा झाले आहेत. राज्यभरात ५ नोव्हेंबर २०२६ अखेर ८७ लाख ४५ हजार ६६९ शेतकऱ्यांना एकूण ४,३७२ कोटी ८३ लाख रुपयांची अग्रीम मदत मिळाली आहे. तुमच्या खात्यात पैसे आले का, ते कसे तपासावे, हे या बातमीत जाणून घ्या.
साताऱ्यात ३ लाख शेतकऱ्यांच्या खात्यात ₹५,००० जमा
सातारा जिल्ह्यातील पात्र शेतकऱ्यांना शासनाकडून दिवाळी अग्रीम म्हणून प्रत्येकी ५,००० रुपये थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) प्रणालीद्वारे बँक खात्यात जमा करण्यात आले आहेत. जिल्हाधिकारी संतोष पाटील यांनी १२ नोव्हेंबर २०२६ रोजी ही माहिती दिली. ई-पंचनामा पोर्टलवरील आकडेवारीनुसार जिल्ह्यातील एकूण ४ लाख ४०५ शेतकरी पीक नुकसान भरपाईसाठी पात्र ठरले आहेत, त्यापैकी ३ लाख २ हजार ७७७ शेतकऱ्यांच्या खात्यात अग्रीम जमा झाले आहे.
ज्या शेतकऱ्यांचे फार्मर आयडी तयार झाले आहेत, अशाच शेतकऱ्यांना ही रक्कम मिळाली आहे. त्यामुळे फार्मर आयडी नसलेल्या किंवा बँक खात्याशी आधार जोडणी अपूर्ण असलेल्या शेतकऱ्यांचे पैसे अजून अडकले आहेत. उर्वरित पात्र शेतकऱ्यांना ई-पंचनामा प्रक्रियेद्वारे शासन निर्णयातील विहित निकष व दरानुसार सानुग्रह अनुदान आणि पीक नुकसान भरपाई देण्याची कार्यवाही शासन स्तरावरून वेगाने सुरू असल्याचे जिल्हाधिकाऱ्यांनी सांगितले.
यह भी पढ़े:
खरीप पीक विमा २०२६: अर्जाची शेवटची तारीख १५ नोव्हेंबर! १ रुपयात विमा भरण्याची शेवटची संधी
राज्यभरात ८७ लाख शेतकऱ्यांना ₹४,३७२ कोटींची अग्रीम मदत
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील पात्र शेतकऱ्यांना दिवाळीपूर्वी प्रत्येकी ५,००० रुपये अग्रीम देण्याची ग्वाही दिली होती. त्यानुसार ५ नोव्हेंबर २०२६ अखेर राज्यातील ३०४ दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील ८७ लाख ४५ हजार ६६९ शेतकऱ्यांच्या खात्यात ४ हजार ३७२ कोटी ८३ लाख रुपयांची दिवाळी अग्रीम मदत वितरित झाली, अशी माहिती मदत व पुनर्वसन मंत्री मकरंद जाधव पाटील यांनी दिली.
पुणे विभागातील १५ लाख ६ हजार ३८६ शेतकऱ्यांना ७५३ कोटी १९ लाख रुपये मिळाले — कोल्हापूर ७४,८९३ शेतकरी (₹३७.४५ कोटी), पुणे ३,२८,५४२ (₹१६४.२७ कोटी), सांगली २,०६,६०० (₹१०३.३० कोटी), सोलापूर ५,९४,८८४ (₹२९७.४४ कोटी) आणि सातारा ३,०१,४६७ (₹१५०.७३ कोटी). साताऱ्यातील संख्या आता ३,०२,७७७ वर पोहोचली आहे.
₹५,००० ही अंतिम मदत नाही — पूर्ण भरपाई किती मिळणार?
शेतकऱ्यांनी एक गोष्ट लक्षात ठेवावी — हे ५,००० रुपये म्हणजे अंतिम मदत नाही. साताऱ्याचे पालकमंत्री शंभूराज देसाई यांनी ९ नोव्हेंबर रोजी स्पष्ट केले की, ही रक्कम शेतकऱ्यांची दिवाळी गोड व्हावी या उद्देशाने दिली आहे. पंचनामे पूर्ण झाल्यानंतर शासनाच्या निकषांनुसार पूर्ण मदत देण्यात येईल.
पूर्ण नुकसान भरपाई केंद्र सरकारच्या सुधारित NDRF दरांनुसार दिली जाणार आहे. केंद्रीय गृह मंत्रालयाच्या २६ ऑक्टोबर २०२६ च्या अधिसूचनेनुसार जिरायत पिकांसाठी प्रति हेक्टरी ११,००० रुपये, बागायत पिकांसाठी २२,००० रुपये आणि फळबागांसाठी ३०,००० रुपये दर निश्चित झाला आहे. राज्य शासनाने २ नोव्हेंबर २०२६ च्या शासन निर्णयांद्वारे पीक नुकसानीसाठी २६२ कोटी ६९ लाख रुपये आणि जमीन खरडून गेल्याच्या नुकसानीसाठी २९ कोटी २१ लाख रुपये असे एकूण २९१ कोटी ९१ लाख रुपये मंजूर केले आहेत.
तुमचे पैसे आले नाहीत तर काय करावे?
- फार्मर आयडी तपासा: ज्यांचे फार्मर आयडी तयार झाले आहेत, त्यांनाच प्राधान्याने पैसे मिळाले आहेत. तुमचा आयडी तयार नसेल तर तो तातडीने तयार करून घ्या.
- बँक खाते आधार संलग्न आहे का ते पाहा: DBT द्वारे पैसे मिळण्यासाठी बँक खाते आधारशी जोडलेले असणे आवश्यक आहे. बँकेत जाऊन ही जोडणी तपासा.
- ई-पंचनामा स्थिती तपासा: तुमच्या शेताचा ई-पंचनामा झाला आहे का आणि तुमचे नाव पात्र यादीत आहे का, हे तलाठी किंवा तहसील कार्यालयात तपासा.
- बँक खाते सक्रिय ठेवा: बंद पडलेले खाते असल्यास पैसे परत जाऊ शकतात. खाते सक्रिय करून बँकेला कळवा.
- तक्रार कुठे करावी: पैसे न आल्यास तलाठी, कृषी सहाय्यक किंवा तहसील कार्यालयात संपर्क साधा.
पीक विमा (PMFBY) दावा वेगळा — तो कधी मिळणार?
ही अग्रीम मदत आणि प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेचा (PMFBY) दावा या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत. अग्रीम मदत ही राज्य शासनाची दुष्काळ मदत आहे, तर पीक विमा दावा हा विमा कंपनीकडून मिळणारी भरपाई आहे. खरीप २०२६ हंगामातील व्यापक नुकसानीचा दावा पीक कापणी प्रयोगांच्या (CCE) उत्पादन आकडेवारीवरून ठरवला जातो. राज्याने आकडेवारी अपलोड केल्यानंतर २१ दिवसांत विमा कंपनीला दावा द्यावा लागतो; विलंब झाल्यास १२ टक्के वार्षिक दंड शेतकऱ्याला दिला जातो. दाव्याची स्थिती pmfby.gov.in वर किंवा १४४४७ या टोल फ्री क्रमांकावर तपासता येते. गारपीट किंवा वन्यप्राण्यांमुळे झालेल्या स्थानिक नुकसानीची माहिती ७२ तासांत क्रॉप इन्शुरन्स अ‍ॅपवर किंवा १४४४७ वर नोंदवणे आवश्यक आहे.
फसवणुकीपासून सावध रहा
मदतीच्या नावावर फसवणूक करणारे अनेक प्रकार समोर येतात. लक्षात ठेवा — शासनाची कोणतीही मदत मिळवण्यासाठी कोणालाही पैसे द्यावे लागत नाहीत. तुमचा बँक खाते क्रमांक, ओटीपी किंवा आधार तपशील कोणालाही फोनवर किंवा मेसेजवर देऊ नका. मदत थेट DBT द्वारे तुमच्या आधार संलग्न बँक खात्यातच जमा होते. अर्ज किंवा यादीत नाव टाकण्याच्या नावावर कोणी पैसे मागत असेल तर त्याची तक्रार तहसील कार्यालयात किंवा पोलिसांत करा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्र. १: ₹५,००० अग्रीम मदत कोणाला मिळते?
उत्तर: दुष्काळ जाहीर झालेल्या ३०४ तालुक्यांतील पात्र शेतकऱ्यांना. फार्मर आयडी तयार असलेल्यांना प्राधान्याने पैसे मिळाले आहेत.
प्र. २: साताऱ्यात किती शेतकऱ्यांना पैसे मिळाले?
उत्तर: १२ नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत ३ लाख २ हजार ७७७ शेतकऱ्यांच्या खात्यात प्रत्येकी ५,००० रुपये जमा झाले. जिल्ह्यातील एकूण ४ लाख ४०५ शेतकरी पात्र ठरले आहेत.
प्र. ३: माझे पैसे अजून आले नाहीत, काय करावे?
उत्तर: फार्मर आयडी, आधार-बँक जोडणी आणि ई-पंचनामा स्थिती तपासा, मग तलाठी किंवा तहसील कार्यालयात संपर्क साधा.
प्र. ४: ₹५,००० हीच अंतिम मदत आहे का?
उत्तर: नाही. ही केवळ अग्रीम मदत आहे. पंचनाम्यांनंतर NDRF दरांनुसार — जिरायत ₹११,०००, बागायत ₹२२,००० आणि फळबागा ₹३०,००० प्रति हेक्टरी — पूर्ण भरपाई मिळणार आहे.
प्र. ५: पीक विमा दावा आणि ही अग्रीम मदत एकच आहे का?
उत्तर: नाही. अग्रीम मदत ही राज्य शासनाची दुष्काळ मदत आहे, तर PMFBY दावा हा विमा कंपनीकडून मिळतो. दोन्हींची प्रक्रिया वेगळी आहे.
प्र. ६: पीक विमा दाव्याची स्थिती कुठे तपासावी?
उत्तर: pmfby.gov.in या अधिकृत पोर्टलवर किंवा १४४४७ या टोल फ्री क्रमांकावर.
स्रोत: Live Maharashtra 24 (१२ नोव्हेंबर २०२६), शिवशाही न्यूज (१० नोव्हेंबर २०२६); NDRF दर — केंद्रीय गृह मंत्रालय, २६ ऑक्टोबर २०२६.
