fertilizer prices – शेतकरी मित्रांनो, खरीप हंगामाची तयारी सुरू झाली आहे आणि बियाणे, खते घेण्याची लगबगही दिसू लागली आहे. पण अशा वेळी एक चिंतेची बातमी आहे. माहितीनुसार मागील दहा दिवसांत जवळपास सर्वच महत्त्वाच्या खतांचे दर वाढले आहेत. काही खतांत ५० किलोच्या बॅगमागे १०० ते १५० रुपयांपर्यंत वाढ झाली आहे. चला, कोणत्या खताचा दर किती झाला आणि आता काय करायचे, ते सोप्या भाषेत पाहू.
डीएपी: बॅगमागे १०० रुपये जास्त
डीएपी म्हणजे डाय-अमोनियम फॉस्फेट. सोयाबीन, कापूस, तूर अशा जवळपास प्रत्येक पिकाच्या पेरणीवेळी हे खत वापरले जाते. दहा दिवसांपूर्वी ५० किलोची बॅग १,३५० रुपयांना होती, आता ती १,४५० रुपयांना झाली आहे. म्हणजे दहा बॅगा लागणाऱ्या शेतकऱ्याला आता सुमारे एक हजार रुपये जास्त द्यावे लागतील.
युरिया: १४ रुपयांची वाढ
युरिया हे नायट्रोजनयुक्त खत आहे आणि पिकाच्या वाढीच्या काळात ते द्यावे लागते. त्याचे दर सरकार नियंत्रित करते, म्हणून मोठी उसळी येत नाही. तरीही ५० किलोची बॅग २६६ रुपयांवरून २८० रुपयांवर गेली आहे. रक्कम लहान वाटते, पण युरियाचा वापर जास्त असल्याने दहा-पंधरा बॅगांमागे १४० ते २१० रुपये जास्त जातात.
१०-२६-२६: सर्वाधिक वाढ
या संयुक्त खतात नायट्रोजन, फॉस्फरस आणि पोटॅश तिन्ही असतात. पेरणीवेळी बेसल डोस म्हणून ते वापरले जाते. बॅगेचा दर १,४५० वरून १,६०० रुपये झाला, म्हणजे १५० रुपयांची वाढ. पाच बॅगा घेणाऱ्याला केवळ याच खतासाठी ७५० रुपये जास्त लागतील.
१२-३२-१६: यातही १५० रुपये वाढ
या खतात फॉस्फरस जास्त असते, त्यामुळे मुळांच्या वाढीसाठी ते उपयोगी ठरते. फळबागा, कापूस आणि सोयाबीनसाठी ते वापरले जाते. दर १,४०० वरून १,५५० रुपये झाला. १०-२६-२६ आणि १२-३२-१६ ही दोन्ही खते चार-पाच बॅगा घेतल्यास सुमारे १,२०० ते १,५०० रुपये जास्त खर्च येईल.
एसएसपी: १०० रुपयांची झेप
एसएसपी म्हणजे सिंगल सुपर फॉस्फेट. त्यातून फॉस्फरस आणि सल्फर मिळते. महाराष्ट्रात अनेक ठिकाणी जमिनीत सल्फरची कमतरता असल्याने त्याचा वापर चांगला होतो. बॅग २५० रुपयांवरून ३५० रुपयांवर गेली आहे. म्हणजे ही वाढ सुमारे ४० टक्के भरते. स्वस्त खतासाठी हा मोठा फरक आहे.
सगळे दर एका नजरेत
- डीएपी: १,३५० वरून १,४५० (+१००)
- युरिया: २६६ वरून २८० (+१४)
- १०-२६-२६: १,४५० वरून १,६०० (+१५०)
- १२-३२-१६: १,४०० वरून १,५५० (+१५०)
- एसएसपी: २५० वरून ३५० (+१००)
(सर्व दर ५० किलो बॅगचे, रुपयांत)
शेती नियोजनावर काय परिणाम?
खर्च वाढला की त्याचा सर्वाधिक फटका लहान शेतकऱ्याला बसतो, कारण त्याचे बजेट आधीच मर्यादित असते. काही जण खर्च वाचवण्यासाठी खताचा डोस कमी करतात, पण त्याचा परिणाम उत्पादनावर होऊ शकतो. ज्यांनी आधीच खते घेऊन ठेवली आहेत, त्यांना हा फटका कमी जाणवेल. ज्यांनी अजून खरेदी केली नाही, त्यांनी आताच बजेट नव्याने मांडावे आणि शक्य असल्यास लवकर खरेदी करावी.
खर्च कमी करण्यासाठी काय करता येईल?
- दोन-तीन दुकानांत दर पाहा. स्पर्धा असेल तिथे थोडी सवलत मिळू शकते.
- सहकारी सोसायटीतून खरेदीचा विचार करा. कधी कधी तिथे दर थोडे कमी असतात.
- कृषी केंद्रावर ताजे दर विचारा. दर आठवड्याला बदलू शकतात.
- पावती नक्की घ्या. बॅगेवरील उत्पादन तारीख आणि बॅच नंबरही तपासा.
- विश्वासार्ह दुकानातूनच घ्या. बाजारात नकली किंवा भेसळयुक्त खतेही असतात.
- गरजेपुरतेच खत घ्या. माती परीक्षणाचा अहवाल असेल तर त्यानुसार प्रमाण ठरवा, म्हणजे अनावश्यक खर्च टळेल.
एक गोष्ट लक्षात ठेवा
हे दर उपलब्ध माहितीवर आधारित आहेत. जिल्हा, दुकान आणि कंपनीनुसार प्रत्यक्ष किंमत थोडीफार वेगळी असू शकते. त्यामुळे खरेदीपूर्वी तुमच्या स्थानिक कृषी केंद्रावर ताजा भाव नक्की विचारा.
यह भी पढ़े:
Maharashtra Drought Relief Diwali Aid 2026: ₹५,००० मदत + १०० टन धान्य वाटप सुरू! शिंदेंची मोठी घोषणा
शेवटी थोडक्यात
खरीप २०२६ आधी डीएपी आणि एसएसपी प्रत्येकी १०० रुपयांनी, तर १०-२६-२६ आणि १२-३२-१६ प्रत्येकी १५० रुपयांनी महाग झाले आहेत. युरियाही १४ रुपयांनी वाढला आहे. म्हणून आताच खर्चाचा अंदाज घ्या, दर तपासा आणि शक्य तितक्या लवकर खरेदीचे नियोजन करा.
तुमच्या गावातील आणि ओळखीतील शेतकऱ्यांना ही माहिती नक्की सांगा, विशेषतः ज्यांनी अजून खरेदीचे नियोजन केलेले नाही. वेळेआधी माहिती मिळाली, तर निदान बजेटची तयारी तरी करता येते.
