Widow pension yojana Maharashtra — महाराष्ट्रातील विधवा महिलांसाठी एक महत्त्वाची योजना! केंद्र सरकारने १४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी झालेल्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत इंदिरा गांधी राष्ट्रीय विधवा निवृत्तिवेतन योजनेचे नाव बदलून प्रधानमंत्री विधवा पेन्शन योजना (PM Vidhawa Pension Yojana) असे केले आहे. या योजनेअंतर्गत महाराष्ट्रातील बीपीएल कुटुंबातील ४० ते ७९ वयोगटातील विधवांना दरमहा ₹१,५०० इतकी आर्थिक मदत थेट बँक खात्यात मिळते.
योजना म्हणजे काय?
विधवा पेन्शन योजना ही केंद्र आणि राज्य सरकारची संयुक्त योजना आहे. केंद्र सरकार ₹३०० दरमहा देते, तर महाराष्ट्र सरकार संजय गांधी निराधार अनुदान योजनेअंतर्गत ₹१,२०० दरमहा देते. दोन्ही रकमा मिळून लाभार्थीला दरमहा ₹१,५०० मिळतात. ही रक्कम डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर (DBT) पद्धतीने आधार-लिंक बँक खात्यात जमा होते. योजनेचे प्रशासन महाराष्ट्राचे सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभाग (SJSA) करते.
पात्रता निकष
- अर्जदार महिला विधवा असावी.
- वय ४० ते ७९ वर्षे असावे (SJSA अधिकृत निकष).
- कुटुंब दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) असावे — पिवळे/केसरी रेशन कार्ड धारकांना प्राधान्य.
- अर्जदार महाराष्ट्राची कायमची रहिवासी असावी.
- पुनर्विवाह केल्यास पेन्शन बंद होते.
- ७९ वर्षांपेक्षा जास्त वय झाल्यास वृद्धापकाळ पेन्शन योजनेकडे (आता प्रधानमंत्री वृद्धावस्था पेन्शन योजना) हस्तांतरित होते.
किती रक्कम मिळते? (रक्कम विभागणी)
| स्रोत | दरमहा रक्कम |
|---|---|
| केंद्र सरकार (प्रधानमंत्री विधवा पेन्शन योजना) | ₹३०० |
| राज्य सरकार (संजय गांधी निराधार अनुदान योजना) | ₹१,२०० |
| एकूण | ₹१,५०० |
लक्षात घ्या: फक्त केंद्राची ₹३०० रक्कमच केंद्राकडून येते; मोठा भाग ₹१,२०० हा राज्य सरकारचा आहे. दोन्ही रकमा एकत्रितपणे लाभार्थीच्या खात्यात जमा होतात.
यह भी पढ़े:
EPS Pension Hike 2026: ₹१,००० ची किमान पेन्शन अपुरी! संसदीय समितीची शिफारस — आता काय होणार?
आवश्यक कागदपत्रे
- पतीचा मृत्यू दाखला (अनिवार्य)
- अर्जदाराचे आधार कार्ड
- रहिवासी पुरावा — रेशन कार्ड / मतदान ओळखपत्र / अधिवास प्रमाणपत्र
- बीपीएल / पिवळे रेशन कार्ड किंवा उत्पन्न प्रमाणपत्र
- आधार-लिंक बँक खात्याची माहिती (पासबुक प्रत)
- पासपोर्ट आकाराचा फोटो
- मोबाईल क्रमांक (OTP आणि माहितीसाठी)
अर्ज कसा करावा? (संपूर्ण प्रक्रिया)
- अर्ज फॉर्म मिळवा: sjsa.maharashtra.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळावरून फॉर्म डाउनलोड करा, किंवा जवळच्या तहसीलदार कार्यालय / तलाठी कार्यालय / कलेक्टर कार्यालयातील संजय गांधी निराधार योजना शाखेतून घ्या.
- फॉर्म भरा: वरील सर्व कागदपत्रांच्या झेरॉक्स प्रती जोडा. नाव, पत्ता, बँक खाते क्रमांक काळजीपूर्वक लिहा.
- सबमिट करा: भरलेला फॉर्म जिल्हा कलेक्टर कार्यालय / तहसीलदार कार्यालय / तलाठी कार्यालयात किंवा आपल्या गावातील आपले सरकार सेवा केंद्र (aaplesarkar.mahaonline.gov.in) येथे जमा करा.
- पडताळणी: स्थानिक ‘संजय गांधी निराधार योजना समिती’ अर्जाची तपासणी करते.
- यादीत नाव: मंजुरीनंतर लाभार्थी यादीत नाव समाविष्ट होते आणि पुढील महिन्यापासून पेन्शन DBT ने खात्यात जमा होण्यास सुरुवात होते.
लाभार्थी यादीत नाव कसे तपासावे?
- sjsa.maharashtra.gov.in वर जा आणि पेन्शन योजना विभाग उघडा.
- ‘Maharashtra Vidhwa Pension List’ किंवा विधवा पेन्शन योजना पर्याय निवडा.
- आपला जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडा — यादी स्क्रीनवर दिसेल.
- यादीत आपले नाव शोधा आणि पेमेंट तपशील नोंदवा.
लक्षात ठेवण्याच्या महत्त्वाच्या गोष्टी
- अर्जावर किंवा यादीत काही चूक असल्यास तहसीलदार कार्यालयात त्वरित दुरुस्ती करा, नाहीतर पेमेंट अडकू शकते.
- बँक खाते आधारशी लिंक असणे अनिवार्य आहे; लिंक नसल्यास DBT रक्कम येणार नाही.
- दर काही काळाने जीवन प्रमाणपत्र (life certificate) किंवा पुनर्पडताळणी आवश्यक असू शकते — स्थानिक कार्यालयात चौकशी करा.
- पुनर्विवाह, मृत्यू किंवा महाराष्ट्राबाहेर स्थलांतर झाल्यास कुटुंबियांनी कार्यालयाला कळवावे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
१. विधवा पेन्शनसाठी वयोमर्यादा काय आहे?
४० ते ७९ वर्षे वयोगटातील बीपीएल कुटुंबातील विधवा महिला पात्र आहेत. ७९ पेक्षा जास्त वय झाल्यास वृद्धापकाळ पेन्शन योजनेत हस्तांतरित होते.
२. दरमहा किती रक्कम मिळते?
एकूण ₹१,५०० — त्यात केंद्र सरकारची ₹३०० आणि महाराष्ट्र सरकारच्या संजय गांधी निराधार अनुदान योजनेची ₹१,२०० रक्कम समाविष्ट आहे.
३. अर्ज कुठे करावा?
जिल्हा कलेक्टर कार्यालय, तहसीलदार कार्यालय, तलाठी कार्यालय किंवा आपले सरकार सेवा केंद्र येथे अर्ज करता येतो. फॉर्म sjsa.maharashtra.gov.in वरूनही डाउनलोड करता येतो.
४. योजनेचे नाव बदलले आहे का?
होय. १४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी केंद्रीय मंत्रिमंडळाने इंदिरा गांधी राष्ट्रीय विधवा निवृत्तिवेतन योजनेचे नाव बदलून प्रधानमंत्री विधवा पेन्शन योजना केले आहे. लाभ आणि पात्रता जैसे थे आहेत.
५. पुनर्विवाह केल्यास पेन्शन मिळेल का?
नाही. लाभार्थीने पुनर्विवाह केल्यास पेन्शन बंद होते.
६. पेमेंट अडकले तर काय करावे?
बँक खाते आधारशी लिंक आहे का ते तपासा, यादीत नाव आहे का ते पहा, आणि तहसीलदार/SJSA कार्यालयात चौकशी करा. हेल्पलाइन किंवा स्थानिक सेवा केंद्र मदत करू शकते.
