NMMSS Scholarship 2026-27 साठी अर्ज करण्याची शेवटची तारीख १५ नोव्हेंबर २०२६ आहे. केंद्र सरकारच्या शिक्षण मंत्रालयाने राष्ट्रीय साधन-सह-गुणवत्ता शिष्यवृत्ती योजनेची (National Means-cum-Merit Scholarship Scheme) अर्ज करण्याची मुदत वाढवून १५ नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत केली आहे. इयत्ता ९वी ते १२वीमध्ये शिकणाऱ्या गुणवंत पण आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल विद्यार्थ्यांना दरवर्षी १२,००० रुपये शिष्यवृत्ती मिळते. जर तुमच्या मुलाने किंवा मुलीने आठवीत राज्यस्तरीय एनएमएमएस परीक्षा उत्तीर्ण केली असेल, तर ही शिष्यवृत्ती मिळवण्याची ही शेवटची संधी आहे. अर्ज फक्त राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती पोर्टलवर (scholarships.gov.in) ऑनलाइन करायचा आहे.
एनएमएमएसएस शिष्यवृत्ती म्हणजे काय?
राष्ट्रीय साधन-सह-गुणवत्ता शिष्यवृत्ती योजना ही केंद्र सरकारच्या शालेय शिक्षण व साक्षरता विभागाची योजना आहे. आर्थिक अडचणींमुळे हुशार विद्यार्थ्यांनी आठवीनंतर शाळा सोडू नये, यासाठी ही योजना सुरू करण्यात आली आहे. दरवर्षी देशभरात एक लाख नवीन शिष्यवृत्त्या दिल्या जातात. निवड झालेल्या विद्यार्थ्यांना इयत्ता ९वीपासून १२वीपर्यंत दरवर्षी १२,००० रुपये म्हणजे महिन्याला १,००० रुपये थेट बँक खात्यात (डीबीटी) जमा होतात. चार वर्षांत एका विद्यार्थ्याला एकूण ४८,००० रुपयांची मदत मिळते. महाराष्ट्राचा कोटा ११,६८२ शिष्यवृत्त्यांचा आहे.
शिष्यवृत्ती किती आणि कशी मिळते?
- रक्कम: दरवर्षी १२,००० रुपये (महिन्याला १,००० रुपये)
- कालावधी: इयत्ता ९वी ते १२वी — एकूण चार वर्षे, एकूण ४८,००० रुपये
- पैसे कसे येतात: थेट बँक खात्यात (DBT) — विद्यार्थ्याच्या आधार-लिंक बँक खात्यात
- नवीन शिष्यवृत्त्या: देशभरात दरवर्षी १ लाख; महाराष्ट्रात ११,६८२ जागा
- नूतनीकरण: दरवर्षी अर्ज नूतनीकरण करावा लागतो; चांगले गुण आणि नियमित उपस्थिती आवश्यक
पात्रता काय आहे?
या शिष्यवृत्तीसाठी खालील अटी पूर्ण कराव्या लागतात. अर्ज करण्यापूर्वी प्रत्येक अट नीट तपासा, कारण एकही अट चुकली तर अर्ज फेटाळला जातो.
- विद्यार्थी राज्य शासनाच्या, शासन-अनुदानित किंवा स्थानिक स्वराज्य संस्थेच्या शाळेत शिकत असावा. केंद्रीय विद्यालये, नवोदय विद्यालये आणि निवासी शाळांतील विद्यार्थी या योजनेसाठी पात्र नाहीत.
- विद्यार्थ्याने इयत्ता ८वीत राज्यस्तरीय एनएमएमएस निवड परीक्षा उत्तीर्ण केलेली असावी.
- इयत्ता ७वीत किमान ५५ टक्के गुण मिळवलेले असावेत. अनुसूचित जाती-जमातीच्या विद्यार्थ्यांना ५ टक्के सूट आहे.
- इयत्ता ८वीतही किमान ५५ टक्के गुण आवश्यक आहेत (एससी-एसटीसाठी ५० टक्के).
- पालकांचे वार्षिक उत्पन्न ३,५०,००० रुपयांपेक्षा जास्त नसावे. उत्पन्नाचा दाखला आवश्यक आहे.
- विद्यार्थी इयत्ता ९वी ते १२वीमध्ये नियमित शिकत असावा.
महत्त्वाच्या तारखा — लक्षात ठेवा
| टप्पा | शेवटची तारीख |
|---|---|
| विद्यार्थ्यांचा अर्ज (नवीन व नूतनीकरण) | १५ नोव्हेंबर २०२६ |
| शाळा/संस्था पडताळणी (L1) | ३० नोव्हेंबर २०२६ |
| जिल्हा अधिकारी पडताळणी (L2) | १५ डिसेंबर २०२६ |
| महाराष्ट्र एनएमएमएस परीक्षा (इयत्ता ८वी) | २० डिसेंबर २०२६ |
शिक्षण मंत्रालयाने ही मुदत तिसऱ्यांदा वाढवली आहे. याआधी शेवटची तारीख ३१ ऑगस्ट, मग ३० सप्टेंबर आणि नंतर ३१ ऑक्टोबर होती. ३१ ऑक्टोबर २०२६ रोजी ही मुदतवाढ जाहीर झाली. त्यामुळे आता १५ नोव्हेंबरनंतर पुन्हा मुदतवाढ मिळेल, याची खात्री नाही — अर्ज आजच पूर्ण करा.
आतापर्यंत किती अर्ज आले?
शिक्षण मंत्रालयाच्या माहितीनुसार ३० ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत देशभरातून २,९०,०१४ अर्ज आले आहेत. यात ९०,४८३ नवीन अर्ज आणि १,९९,५३१ नूतनीकरणाचे अर्ज आहेत. दरवर्षी केवळ एक लाख नवीन शिष्यवृत्त्या दिल्या जातात, त्यामुळे निवड परीक्षेतील गुण आणि पात्रता यांनाच प्राधान्य मिळते. पात्र असूनही अर्ज न केल्यास ही संधी हातची जाईल.
अर्ज कसा करावा? — पायरी-पायरीने
- ओटीआर नोंदणी करा: आधी scholarships.gov.in वर वन-टाइम रजिस्ट्रेशन (OTR) पूर्ण करा. यासाठी आधार क्रमांक आणि मोबाईल क्रमांक लागतो.
- लॉगिन करा: ओटीआर क्रमांक आणि पासवर्डने पोर्टलवर लॉगिन करा.
- योजना निवडा: ‘National Means-cum-Merit Scholarship Scheme’ (NMMSS) निवडा.
- माहिती भरा: शाळेचा तपशील, इयत्ता, गुण, बँक खाते आणि उत्पन्नाची माहिती अचूक भरा.
- कागदपत्रे अपलोड करा: खाली दिलेली कागदपत्रे स्कॅन करून अपलोड करा.
- सबमिट करा: अर्ज तपासून सबमिट करा आणि अर्ज क्रमांक जतन करून ठेवा.
- शाळेकडे पडताळणी: अर्ज सबमिट केल्यावर शाळेच्या नोडल अधिकाऱ्याकडून पडताळणी होते. शाळेशी संपर्कात राहा.
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड (विद्यार्थी व पालक)
- इयत्ता ७वी व ८वीची गुणपत्रिका
- एनएमएमएस निवड परीक्षेचे प्रमाणपत्र / निकाल
- उत्पन्नाचा दाखला (तहसीलदारांचा)
- जातीचा दाखला (लागू असल्यास)
- बँक पासबुकची प्रत (आधार-लिंक खाते)
- शाळेचे बोनाफाइड प्रमाणपत्र
- पासपोर्ट आकाराचा फोटो
महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांसाठी खास माहिती
महाराष्ट्रात एनएमएमएस परीक्षा राज्य परीक्षा परिषदेकडून घेतली जाते. २०२६-२७ साठी इयत्ता ८वीची परीक्षा रविवार, २० डिसेंबर २०२६ रोजी होणार आहे. या परीक्षेसाठी नोंदणीची मुदत ऑक्टोबरमध्ये संपली आहे. जे विद्यार्थी यंदा आठवीत आहेत, त्यांनी परीक्षेची तयारी आतापासून सुरू करावी, जेणेकरून पुढच्या वर्षी शिष्यवृत्तीसाठी पात्र होता येईल. यंदा नववीत गेलेल्या आणि परीक्षा उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांनी मात्र १५ नोव्हेंबरपूर्वी एनएसपीवर अर्ज करणे अनिवार्य आहे.
अर्ज करताना या चुका टाळा
- बँक खाते आधारशी लिंक नसल्यास पैसे अडकतात — आधी बँकेत जाऊन लिंक करा.
- नाव, जन्मतारीख आणि गुणांची माहिती आधार व गुणपत्रिकेप्रमाणे अचूक भरा.
- अर्ज शेवटच्या दिवशी करू नका — पोर्टलवर गर्दीमुळे अडचण येऊ शकते.
- अर्ज सबमिट केल्यावर शाळेत पडताळणीसाठी कागदपत्रे जमा करा; केवळ ऑनलाइन अर्ज पुरेसा नाही.
- अर्जाची स्थिती एनएसपीवर वेळोवेळी तपासत राहा. काही त्रुटी आढळल्यास लगेच दुरुस्त करा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
प्रश्न १: एनएमएमएसएस शिष्यवृत्तीची शेवटची तारीख कोणती आहे?
उत्तर: एनएसपीवर अर्ज करण्याची शेवटची तारीख १५ नोव्हेंबर २०२६ आहे. शाळेची पडताळणी ३० नोव्हेंबरपर्यंत आणि जिल्हा पडताळणी १५ डिसेंबरपर्यंत होईल.
प्रश्न २: शिष्यवृत्तीची रक्कम किती आहे?
उत्तर: दरवर्षी १२,००० रुपये (महिन्याला १,००० रुपये) इयत्ता ९वी ते १२वीपर्यंत मिळतात. चार वर्षांत एकूण ४८,००० रुपये मिळतात.
प्रश्न ३: कोणते विद्यार्थी पात्र आहेत?
उत्तर: शासकीय, अनुदानित किंवा स्थानिक स्वराज्य संस्थेच्या शाळेतील विद्यार्थी, ज्यांनी आठवीत एनएमएमएस परीक्षा उत्तीर्ण केली आहे आणि पालकांचे वार्षिक उत्पन्न ३.५ लाख रुपयांपेक्षा कमी आहे, ते पात्र आहेत.
प्रश्न ४: अर्ज कुठे करायचा?
उत्तर: राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती पोर्टल scholarships.gov.in वर ऑनलाइन अर्ज करायचा आहे. आधी ओटीआर नोंदणी करणे आवश्यक आहे.
प्रश्न ५: महाराष्ट्रात एनएमएमएस परीक्षा कधी आहे?
उत्तर: महाराष्ट्रात इयत्ता ८वीची एनएमएमएस परीक्षा २० डिसेंबर २०२६ रोजी होणार आहे.
प्रश्न ६: शिष्यवृत्तीचे पैसे कसे मिळतात?
उत्तर: पैसे थेट विद्यार्थ्याच्या आधार-लिंक बँक खात्यात डीबीटीद्वारे जमा होतात. त्यामुळे बँक खाते आधारशी लिंक असणे आवश्यक आहे.
स्रोत: शिक्षण मंत्रालय, भारत सरकार (पीआयबी प्रसिद्धी पत्रक, ३१ ऑक्टोबर २०२६) व राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती पोर्टल (scholarships.gov.in). अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत पोर्टलवरील अद्ययावत माहिती तपासा.
