Namo Shetkari 9th Installment — महाराष्ट्रातील ९० लाखांहून अधिक शेतकरी नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेच्या ९व्या हप्त्याची आतुरतेने वाट पाहत आहेत. योजनेचा ८वा हप्ता मार्च २०२६ मध्ये जमा झाला होता; त्यानंतर आठ महिने उलटूनही ९व्या हप्त्याची अधिकृत तारीख जाहीर झालेली नाही. पीएम किसानचा २४वा हप्ता ३० ऑक्टोबर २०२६ रोजी जमा झाल्यानंतर आता शेतकऱ्यांचा प्रश्न एकच आहे — नमो शेतकरीचे २,००० रुपये कधी मिळणार? या लेखात ९व्या हप्त्याची ताजी स्थिती, सरकारचे आश्वासन आणि तुमचा हप्ता अडकला आहे का हे तपासण्याची पद्धत दिली आहे.
९वा हप्ता नेमका का रखडला आहे?
नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेअंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांना वर्षाला ६,००० रुपये मिळतात — वर्षातून तीन वेळा, प्रत्येकी २,००० रुपयांच्या हप्त्यात थेट बँक खात्यात. ८वा हप्ता मार्च २०२६ च्या शेवटच्या आठवड्यात वितरित झाला; त्यावेळी ८९ लाख ७५ हजार २९८ शेतकऱ्यांच्या खात्यात १,७७४ कोटी रुपये जमा झाले होते.
९वा हप्ता डिसेंबर २०२५ ते मार्च २०२६ या कालावधीचा आहे, तर १०वा हप्ता एप्रिल ते जुलै २०२६ या कालावधीचा आहे. दोन्ही हप्ते अद्याप प्रलंबित आहेत. मिळालेल्या माहितीनुसार, ९व्या आणि १०व्या हप्त्यांसाठी ३,७०० कोटी रुपयांच्या निधीचा प्रस्ताव राज्य सरकारच्या मंजुरीसाठी प्रलंबित आहे. प्रत्येक हप्त्यापूर्वी वित्त विभागाचा शासन निर्णय (GR) निघणे आवश्यक असते आणि तो अद्याप निघालेला नाही.
यह भी पढ़े:
खरीप पीक विमा २०२६: अर्जाची शेवटची तारीख १५ नोव्हेंबर! १ रुपयात विमा भरण्याची शेवटची संधी
आतापर्यंतचे हप्ते कधी मिळाले?
- पहिला हप्ता: २७ ऑक्टोबर २०२३ रोजी वितरित — योजनेची सुरुवात
- दुसरा ते सातवा हप्ता: ऑक्टोबर २०२३ ते २०२५ या काळात नियमितपणे वितरित
- ८वा हप्ता: मार्च २०२६ च्या शेवटच्या आठवड्यात — १,७७४ कोटी रुपये, ८९.७५ लाख शेतकरी
- ९वा हप्ता: डिसेंबर २०२५–मार्च २०२६ कालावधी — अद्याप प्रलंबित, तारीख जाहीर नाही
- १०वा हप्ता: एप्रिल–जुलै २०२६ कालावधी — अद्याप प्रलंबित
दोन्ही हप्ते एकाच वेळी मिळाल्यास पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात एकूण ४,००० रुपये जमा होऊ शकतात, अशी शक्यता वर्तवली जात आहे. मात्र, ही केवळ शक्यता आहे; अधिकृत घोषणा झाल्याशिवाय कोणतीही तारीख गृहीत धरू नका.
सरकारने शेतकऱ्यांना काय आश्वासन दिले?
२७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी अखिल भारतीय किसान सभेच्या शिष्टमंडळाने मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची भेट घेतली होती. या बैठकीत सरकारने नमो शेतकरी योजनेचे दोन प्रलंबित हप्ते देण्याचे आश्वासन दिले, असे किसान सभेने सांगितले. आश्वासनांचा आढावा घेण्यासाठी ४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी पुढील बैठक ठेवण्यात आली होती, पण त्यानंतरही हप्त्याची अधिकृत तारीख जाहीर झालेली नाही.
ऑक्टोबर २०२६ मधील अहवालानुसार, राज्य मंत्रिमंडळाने नमो शेतकरी योजना कर्जमाफीशी जोडण्याचा प्रस्ताव मंजूर केला आहे. त्यानुसार, पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर कर्जमाफीचा लाभ घेणाऱ्यांना नमो शेतकरीचा हप्ता मिळणार नाही, असे सांगितले जात आहे. मात्र, अधिकृत अधिसूचना अद्याप आलेली नाही.
₹५,००० दुष्काळ अग्रीम मदत — ही वेगळी रक्कम आहे
अनेक शेतकऱ्यांचा संभ्रम आहे की दुष्काळाची ₹५,००० मदत म्हणजेच नमो शेतकरीचा हप्ता आहे. हे दोन्ही वेगळे आहेत. मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना दिवाळीपूर्वी प्रत्येकी ₹५,००० दिवाळी अग्रीम देण्याची ग्वाही दिली होती. मदत व पुनर्वसन मंत्री मकरंद जाधव पाटील यांच्या माहितीनुसार, ५ नोव्हेंबर २०२६ अखेर ८७ लाख ४५ हजार ६६९ शेतकऱ्यांच्या खात्यात ४,३७२ कोटी ८३ लाख रुपये वितरित झाले आहेत. ही मदत दुष्काळग्रस्त ३०४ तालुक्यांतील शेतकऱ्यांसाठी आहे, तर नमो शेतकरी हप्ता ही स्वतंत्र वार्षिक योजना आहे.
तुमचा हप्ता अडकला आहे का? असा तपासा स्टेटस
तुमचे नाव लाभार्थी यादीत आहे का आणि हप्ता का थांबला आहे, हे अधिकृत पोर्टलवरून तपासता येते:
- पायरी १: अधिकृत वेबसाइट nsmny.mahait.org उघडा.
- पायरी २: ‘Beneficiary Status’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- पायरी ३: तुमचा आधार क्रमांक किंवा बँक खाते क्रमांक टाका.
- पायरी ४: तुमच्या हप्त्यांची स्थिती स्क्रीनवर दिसेल — कोणता हप्ता मिळाला, कोणता प्रलंबित आहे.
- पायरी ५: पीएम किसानची स्थिती pmkisan.gov.in वर स्वतंत्रपणे तपासा.
स्टेटसमध्ये अडचण दिसल्यास जवळच्या तलाठी किंवा कृषी कार्यालयात जाऊन माहिती अद्ययावत करा. कोणत्याही एजंटला पैसे देऊन स्टेटस तपासू नका; ही सेवा पूर्णपणे मोफत आहे.
हप्त्याचे पैसे न येण्याची ५ प्रमुख कारणे
- ई-केवायसी अपूर्ण: पीएम किसानप्रमाणेच नमो शेतकरीसाठीही ई-केवायसी पूर्ण असणे आवश्यक आहे.
- आधार-बँक लिंक नाही: बँक खाते आधारशी लिंक नसेल तर डीबीटीद्वारे पैसे जमा होत नाहीत.
- सातबारा नोंद जुळत नाही: नाव, जमिनीची नोंद किंवा वारस नोंदीत तफावत असल्यास हप्ता थांबतो.
- फार्मर आयडी अपूर्ण: फार्मर आयडी / अ‍ॅग्रीस्टॅक नोंदणी अपूर्ण असल्यास अडचण येऊ शकते.
- बँक खाते बंद किंवा चुकीचे: खाते बंद झाले असेल किंवा IFSC चुकीचा असेल तर पैसे परत जातात.
२०२६ संपण्यापूर्वी ही पाचही कामे पूर्ण करा, अन्यथा प्रलंबित ४,००० रुपये मिळण्यास आणखी विलंब होईल.
नमो शेतकरी योजनेसाठी पात्रता कोणती?
पीएम किसान योजनेचे लाभार्थी असलेले महाराष्ट्रातील शेतकरी या योजनेसाठी पात्र असतात. शेतकऱ्याच्या नावे शेतीची जमीन असणे आवश्यक आहे. सरकारी नोकरीत असलेले, आयकर भरणारे किंवा संस्थात्मक जमीनधारक पात्र नाहीत. लाभ थेट बँक खात्यात डीबीटीद्वारे दिला जातो.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न १: नमो शेतकरी ९वा हप्ता कधी मिळणार?
उत्तर: अद्याप अधिकृत तारीख जाहीर झालेली नाही. ९व्या आणि १०व्या हप्त्यांसाठी ३,७०० कोटी रुपयांचा निधी प्रस्ताव मंजुरीसाठी प्रलंबित आहे. GR निघाल्यावरच तारीख स्पष्ट होईल.
प्रश्न २: ९वा आणि १०वा हप्ता एकत्र मिळणार का?
उत्तर: दोन्ही हप्ते एकत्र दिल्यास ४,००० रुपये मिळू शकतात, अशी शक्यता आहे. मात्र, अधिकृत घोषणा झालेली नाही.
प्रश्न ३: ₹५,००० दुष्काळ मदत आणि नमो शेतकरी हप्ता एकच आहे का?
उत्तर: नाही. ₹५,००० ही दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील शेतकऱ्यांसाठीची दिवाळी अग्रीम मदत आहे, तर नमो शेतकरी हा वार्षिक ₹६,००० चा स्वतंत्र लाभ आहे.
प्रश्न ४: हप्त्याचा स्टेटस कुठे तपासायचा?
उत्तर: अधिकृत पोर्टल nsmny.mahait.org वर ‘Beneficiary Status’ मध्ये आधार क्रमांक किंवा बँक खाते क्रमांक टाकून तपासा.
प्रश्न ५: कर्जमाफी घेतली तर नमो शेतकरी हप्ता मिळणार नाही का?
उत्तर: या संदर्भात मंत्रिमंडळ प्रस्तावाची चर्चा आहे, पण अधिकृत अधिसूचना अद्याप आलेली नाही.
प्रश्न ६: हप्ता न मिळाल्यास तक्रार कुठे करायची?
उत्तर: जवळच्या तलाठी किंवा कृषी कार्यालयात किंवा nsmny.mahait.org पोर्टलवर संपर्क साधा. मध्यस्थाला पैसे देऊ नका.
शेतकरी बांधवांनो, सोशल मीडियावर फिरणाऱ्या निश्चित तारखांच्या दाव्यांवर विश्वास ठेवू नका. अधिकृत तारीख जाहीर होताच आम्ही तुम्हाला सर्वांत आधी कळवू. तोपर्यंत ई-केवायसी, आधार लिंक आणि सातबारा नोंद अद्ययावत ठेवा, म्हणजे हप्ता जाहीर होताच पैसे थेट खात्यात येतील.
स्रोत: nsmny.mahait.org; नवभारत, ३ नोव्हेंबर २०२६; sarkariyojana.com, ७ नोव्हेंबर २०२६; पीटीआय, २७ ऑक्टोबर २०२६.
