Maharashtra Farm Loan Waiver Fourth List: ₹४,७६४ कोटी ४.८६ लाख शेतकऱ्यांच्या खात्यात — चौथ्या यादीत तुमचं नाव तपासा
Maharashtra Farm Loan Waiver Fourth List अंतर्गत महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी मोठी बातमी आली आहे. पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६ च्या चौथ्या टप्प्यात ४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी राज्य सरकारने ४.८६ लाख शेतकऱ्यांच्या कर्जखात्यात ₹४,७६४ कोटी जमा केले आहेत. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मंत्रिमंडळ बैठकीनंतर ही माहिती दिली. या चौथ्या टप्प्यानंतर आतापर्यंत एकूण २०.७२ लाख शेतकऱ्यांना ₹१८,०४० कोटींची कर्जमाफी मिळाली आहे. तुमचं नाव चौथ्या यादीत आहे का, पैसे खात्यात जमा झाले का, आणि नाव नसेल तर काय करावं — ही संपूर्ण माहिती या लेखात सोप्या भाषेत दिली आहे.
चौथ्या टप्प्यात किती पैसे, कोणाला मिळाले?
४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी झालेल्या या चौथ्या टप्प्याच्या वाटपात राज्यभरातील ४ लाख ८६ हजार शेतकऱ्यांच्या कर्जखात्यात ₹४,७६४ कोटी जमा करण्यात आले. यामध्ये सर्वाधिक लाभार्थी मराठवाड्यातील आहेत — एकट्या मराठवाड्यातील सुमारे २.७६ लाख शेतकऱ्यांना या टप्प्यात कर्जमाफी मिळाली. छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यात एकाच दिवशी ३६,०७१ कर्जखात्यांमध्ये ₹३२५.११ कोटी जमा झाले, तर जळगाव जिल्ह्यातील ६,९७६ शेतकऱ्यांना ₹४५.७० कोटी आणि सांगली जिल्ह्यातील ८,४८४ शेतकऱ्यांना ₹५५.४८ कोटींचा लाभ मिळाला.
या योजनेची सुरुवात २ जून २०२६ च्या शासन निर्णयाने झाली. बँकांनी योजनेच्या पोर्टलवर एकूण ३१.१७ लाख थकीत कर्जखात्यांची माहिती अपलोड केली होती. महाआयटीने (MahaIT) केलेल्या छाननीनंतर चार टप्प्यांमध्ये एकूण २५,८२,८२७ पात्र शेतकऱ्यांच्या याद्या आधार प्रमाणीकरणासाठी प्रसिद्ध करण्यात आल्या. आतापर्यंत आधार प्रमाणीकरण पूर्ण झालेल्या शेतकऱ्यांनाच टप्प्याटप्प्याने पैसे जमा होत आहेत.
यह भी पढ़े:
खरीप पीक विमा २०२६: अर्जाची शेवटची तारीख १५ नोव्हेंबर! १ रुपयात विमा भरण्याची शेवटची संधी
चौथी यादी नेमकी कोणाची? १.१५ लाख शेतकरी कोणते?
चौथी यादी २३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी प्रसिद्ध झाली असून त्यात १,१५,६९७ पात्र शेतकऱ्यांचा समावेश आहे. या यादीचं वैशिष्ट्य म्हणजे यामध्ये अशा शेतकऱ्यांचा समावेश आहे ज्यांची एकापेक्षा जास्त बँकांमध्ये कर्जखाती आहेत आणि ज्यांची थकबाकी ₹२ लाखांपेक्षा कमी आहे. नाशिक जिल्ह्यातील १,०३७ शेतकरी आणि छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील १७,४८४ शेतकरी या चौथ्या यादीत आहेत.
लक्षात ठेवा — यादीत नाव असणं म्हणजे पैसे लगेच खात्यात येणं असं नाही. आधार प्रमाणीकरण पूर्ण झाल्यानंतरच रक्कम कर्जखात्यात जमा होते. त्यामुळे चौथ्या यादीत नाव असेल तर आधार प्रमाणीकरण लवकरात लवकर पूर्ण करा.
कर्जमाफीसाठी पात्रता काय आहे?
- १ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५ या कालावधीत घेतलेलं अल्पमुदतीचं पीक कर्ज असावं.
- कर्ज ३० सप्टेंबर २०२५ रोजी थकीत असावं आणि ३१ मार्च २०२६ पर्यंत ते भरलेलं नसावं.
- मूळ रक्कम आणि व्याजासह ₹२ लाखांपर्यंतची थकबाकी पूर्णपणे माफ होते.
- नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना ₹५०,००० प्रोत्साहनपर अनुदान मिळतं.
- ₹२ लाखांवरील कर्जासाठी एकवेळ तडजोड (OTS) योजना आहे — उर्वरित रक्कम ३१ मार्च २०२७ पर्यंत भरावी लागते.
- पुनर्रचित आणि पुन्हा पुनर्रचित केलेली पीक कर्जंही या योजनेत येतात.
यादीत नाव आणि पैसे जमा झालेत का, असे तपासा
तुमचं नाव चौथ्या यादीत आहे का आणि पैसे जमा झालेत का, हे तपासणं आता खूप सोपं झालं आहे. सहकार आयुक्तालयाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर — sahakarayukta.maharashtra.gov.in — योजनेच्या याद्या आणि प्रसिद्धीपत्रकं उपलब्ध आहेत. तिथे तुमचा जिल्हा आणि बँक निवडून यादी तपासता येते. तसेच तुमच्या कर्जखात्याच्या बँकेत जाऊनही पैसे जमा झाल्याची खात्री करता येते. अनेक जिल्ह्यांमध्ये जिल्हाधिकारी कार्यालय आणि जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या शाखांमध्येही यादीची माहिती मिळते.
जर तुमचं नाव यादीत असेल पण पैसे अजून आले नसतील, तर पहिलं काम म्हणजे आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करणं. जवळच्या आपले सरकार सेवा केंद्रात किंवा बँकेच्या शाखेत जाऊन आधार प्रमाणीकरण करता येतं. आधार क्रमांक बँक खात्याशी जोडलेला आहे का आणि मोबाईल क्रमांक अद्ययावत आहे का, हेही तपासून घ्या. कारण आधार प्रमाणीकरण अडकलं तर पैसे थांबतात.
दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना ₹५,००० आगाऊ मदतही सुरू
कर्जमाफीबरोबरच दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांसाठीची ₹५,००० आगाऊ मदतही वाटप सुरू आहे. मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितलं की ४ नोव्हेंबरपर्यंत ७३ लाख शेतकऱ्यांच्या खात्यात ही मदत जमा झाली असून उर्वरित शेतकऱ्यांना पुढील दोन दिवसांत पैसे मिळतील. राज्यातील ३०४ दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील सुमारे १.५ कोटी शेतकऱ्यांना ही मदत थेट लाभ हस्तांतरणाद्वारे (DBT) दिली जात आहे. कर्जमाफी आणि ही आगाऊ मदत या दोन वेगवेगळ्या योजना आहेत — दोन्हींचा लाभ वेगवेगळा मिळतो.
नाव यादीत नसेल तर काय करावं?
तुमचं नाव चारही याद्यांमध्ये नसेल तर घाबरू नका. याद्यांची पडताळणी अजूनही सुरू आहे आणि प्रमाणीकरण पूर्ण होताच टप्प्याटप्प्याने पैसे जमा होत राहतील, असं मुख्यमंत्र्यांनी स्पष्ट केलं आहे. पण तरीही खालील गोष्टी आधी तपासून घ्या — तुमचं कर्ज १ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५ या कालावधीतलं आहे का, ३० सप्टेंबर २०२५ रोजी ते थकीत होतं का, आणि तुमच्या बँकेने तुमच्या कर्जखात्याची माहिती पोर्टलवर अपलोड केली आहे का. यापैकी काही चुकलं असेल तर बँकेच्या शाखेत जाऊन माहिती दुरुस्त करून घ्या. कोणत्याही एजंटला किंवा दलालाला पैसे देऊ नका — ही योजना पूर्णपणे मोफत आहे आणि अर्ज फक्त अधिकृत संकेतस्थळावरूनच करायचा आहे.
FAQ — वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न १: चौथ्या टप्प्यात किती शेतकऱ्यांना कर्जमाफी मिळाली?
उत्तर: ४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी ४.८६ लाख शेतकऱ्यांच्या खात्यात ₹४,७६४ कोटी जमा झाले. आतापर्यंत एकूण २०.७२ लाख शेतकऱ्यांना ₹१८,०४० कोटींचा लाभ मिळाला आहे.
प्रश्न २: चौथ्या यादीत कोणाचा समावेश आहे?
उत्तर: २३ ऑक्टोबर रोजी प्रसिद्ध झालेल्या चौथ्या यादीत १,१५,६९७ शेतकरी आहेत — मुख्यतः एकापेक्षा जास्त बँकांमध्ये कर्जखाती असलेले आणि ₹२ लाखांपेक्षा कमी थकबाकी असलेले शेतकरी.
प्रश्न ३: कर्जमाफी किती रकमेपर्यंत मिळते?
उत्तर: मूळ रक्कम आणि व्याजासह ₹२ लाखांपर्यंतची थकबाकी माफ होते. ₹२ लाखांवरील कर्जासाठी एकवेळ तडजोडीचा पर्याय आहे.
प्रश्न ४: आधार प्रमाणीकरण कुठे करावं?
उत्तर: जवळच्या आपले सरकार सेवा केंद्रात, बँकेच्या शाखेत किंवा जिल्हा सहकारी बँकेत आधार प्रमाणीकरण करता येतं. प्रमाणीकरण पूर्ण झाल्यावरच पैसे जमा होतात.
प्रश्न ५: यादी कुठे तपासावी?
उत्तर: सहकार आयुक्तालयाचं अधिकृत संकेतस्थळ sahakarayukta.maharashtra.gov.in वर याद्या प्रसिद्ध होतात. तसेच तुमच्या बँकेच्या शाखेतही माहिती मिळते.
प्रश्न ६: नियमित कर्जफेड करणाऱ्यांना काय मिळतं?
उत्तर: वेळेवर कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना ₹५०,००० प्रोत्साहनपर अनुदान देण्याची तरतूद योजनेत आहे.
स्रोत: द फ्री प्रेस जर्नल (५ नोव्हेंबर २०२६), युनायटेड न्यूज ऑफ इंडिया (६ व ८ नोव्हेंबर २०२६), मुख्यमंत्री कार्यालयाची माहिती; अधिकृत संकेतस्थळ sahakarayukta.maharashtra.gov.in. आकडे आणि तारखा अधिकृत घोषणेनुसार; अंतिम पात्रता बँकेच्या पडताळणीनुसार ठरते.
