Namo Shetkari Yojana 9th 10th Installment ची वाट पाहणाऱ्या महाराष्ट्रातील लाखो शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक बातमी आली आहे. राज्य सरकारने थकीत असलेले नमो शेतकरी योजनेचे दोन्ही हप्ते देण्याचे आश्वासन दिले आहे. त्यामुळे पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात प्रत्येकी २,००० रुपयांचे दोन हप्ते, म्हणजेच एकूण ४,००० रुपये जमा होण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. मात्र अधिकृत तारीख अद्याप जाहीर झालेली नाही, त्यामुळे अफवांवर विश्वास ठेवू नका.
काय झाले? लॉंग मार्चनंतर सरकारचे आश्वासन
अखिल भारतीय किसान सभेच्या नेतृत्वाखाली २६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी अकोले येथून मुंबईकडे शेतकऱ्यांचा लॉंग मार्च निघाला होता. दुष्काळ मदत, पीक विमा व थकीत पैसे या मागण्यांसाठी २० हून अधिक जिल्ह्यांतील हजारो शेतकरी त्यात सहभागी झाले होते. २७ ऑक्टोबर रोजी मुंबईतील सह्याद्री अतिथीगृहात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे व सुनेत्रा पवार आणि पाच मंत्री यांच्यासोबत किसान सभेच्या २८ सदस्यीय शिष्टमंडळाची दोन तास चर्चा झाली. बैठकीनंतर सरकारच्या निवेदनात नमो शेतकरी योजनेचे दोन प्रलंबित हप्ते देण्याचे आश्वासन दिल्याचे किसान सभेचे उपाध्यक्ष अजित नवले यांनी सांगितले. त्यानंतर मोर्चा स्थगित करण्यात आला.
नमो शेतकरी योजना काय आहे?
नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजना ही महाराष्ट्र सरकारची योजना आहे. तिची अंमलबजावणी राज्याच्या कृषी विभागाकडून केली जाते. या योजनेअंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांना वर्षाला ६,००० रुपये मिळतात. ही रक्कम २,००० रुपयांच्या तीन हप्त्यांमध्ये थेट बँक खात्यात जमा केली जाते. ही योजना केंद्र सरकारच्या पीएम किसान योजनेशी जोडलेली आहे. त्यामुळे पीएम किसानचे लाभार्थी असलेले शेतकरी आपोआप या योजनेचेही लाभार्थी ठरतात आणि वेगळा अर्ज करण्याची गरज नाही. मंत्रिमंडळाने ३० मे २०२३ रोजी मंजुरी दिली, १५ जून २०२३ रोजी शासन निर्णय जारी झाला आणि पहिला हप्ता ऑक्टोबर २०२३ मध्ये जमा झाला.
यह भी पढ़े:
खरीप पीक विमा २०२६: अर्जाची शेवटची तारीख १५ नोव्हेंबर! १ रुपयात विमा भरण्याची शेवटची संधी
- वार्षिक लाभ: ६,००० रुपये (राज्य सरकारकडून)
- हप्त्यांची रचना: २,००० रुपयांचे तीन हप्ते
- लाभार्थी: पीएम किसान योजनेचे पात्र लाभार्थी
- पैसे जमा करण्याची पद्धत: आधार संलग्न बँक खात्यात थेट लाभ हस्तांतरण (DBT)
- अंमलबजावणी करणारा विभाग: महाराष्ट्र कृषी विभाग
किती पैसे थकीत आहेत?
या योजनेचा ८ वा हप्ता मार्च २०२६ च्या शेवटच्या आठवड्यात जमा झाला होता. तेव्हा सुमारे ८९ लाख ७५ हजार शेतकऱ्यांना एकूण १,७७४ कोटी रुपये मिळाले होते. त्यानंतर ९ वा हप्ता (डिसेंबर २०२५ ते मार्च २०२६ या कालावधीसाठी) आणि १० वा हप्ता (एप्रिल ते जुलै २०२६ या कालावधीसाठी) थकीत राहिले. वृत्तांनुसार या दोन हप्त्यांसाठी सुमारे ३,७०० कोटी रुपयांची गरज आहे आणि सुमारे ९२ लाख शेतकरी याचे लाभार्थी आहेत. म्हणजेच प्रत्येक पात्र शेतकऱ्याचे ४,००० रुपये थकीत आहेत. पीएम किसानचा २४ वा हप्ता ३० ऑक्टोबर रोजी जमा झाला, पण राज्याचा हप्ता रखडला होता.
हप्त्याची तारीख कधी जाहीर होणार?
सरकारने दोन्ही हप्ते देण्याचे आश्वासन दिले असले, तरी पैसे जमा करण्याची तारीख अद्याप जाहीर झालेली नाही. यापूर्वी १५ ऑगस्ट व रक्षाबंधनाच्या चर्चा खऱ्या ठरल्या नाहीत, त्यामुळे तारीख सांगणाऱ्या मेसेजवर विश्वास ठेवू नका. साधारणपणे राज्य सरकार निधी मंजुरीचा शासन निर्णय जारी केल्यानंतर एक-दोन आठवड्यांत पैसे खात्यात जमा होतात. त्यामुळे आता शासन निर्णयाची अधिकृत घोषणा हीच खरी खूण असेल.
कोण पात्र आहे?
पात्रता पीएम किसानच्या पात्रतेवर अवलंबून आहे:
- महाराष्ट्रातील रहिवासी असावा, नावे शेतीची जमीन असावी.
- तो पीएम किसान योजनेचा पात्र लाभार्थी असावा.
- त्याचे ई-केवायसी पूर्ण असावे.
- बँक खाते आधारशी जोडलेले (सीडेड) असावे.
- जमिनीची नोंद (लँड सीडिंग) अद्ययावत असावी.
- संस्थात्मक जमीनधारक, सरकारी कर्मचारी आणि आयकर भरणारे यांसारखे पीएम किसानमधून वगळलेले गट या योजनेतही पात्र नाहीत.
तुमची स्थिती अशी तपासा
हप्त्यांची स्थिती मोबाईलवर अशी तपासा:
- पायरी १: nsmny.mahait.org या अधिकृत पोर्टलवर जा.
- पायरी २: ‘Beneficiary Status’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- पायरी ३: नोंदणी क्रमांक किंवा मोबाईल क्रमांक टाका.
- पायरी ४: आधारशी जोडलेल्या मोबाईलवर आलेला ओटीपी टाकून पडताळणी करा.
- पायरी ५: हप्त्यांचा तपशील दिसेल; ८ वा हप्ता शेवटचा दिसत असेल तर ९ वा-१० वा अजून जमा झालेले नाहीत.
पैसे आले नाहीत तर ही कामे करा
हप्ते जाहीर होऊनही पैसे आले नाहीत, तर खालील गोष्टी तपासा.
- पीएम किसान पोर्टलवर तुमचे ई-केवायसी पूर्ण आहे का, ते तपासा.
- बँक खाते आधारशी जोडलेले आहे का आणि खाते चालू आहे का, हे बँकेत जाऊन खात्री करा.
- ७/१२ उताऱ्यावरील नाव आणि आधारवरील नाव जुळते आहे का, ते पहा.
- तुमच्या गावातील इतर शेतकऱ्यांना पैसे आले असतील आणि तुम्हाला आले नसतील, तरच तक्रार करा.
- तक्रारीसाठी तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयात ७/१२ उतारा आणि आधार कार्ड घेऊन जा.
करारातील इतर महत्त्वाची आश्वासने
२७ ऑक्टोबरच्या बैठकीत फक्त नमो शेतकरी हप्त्यांवरच नव्हे, तर इतर मागण्यांवरही चर्चा झाली. दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद निधीच्या (NDRF) निकषांपेक्षा अधिक मदत देण्याचे आश्वासन सरकारने दिले. लाडकी बहीण योजनेत ई-केवायसी पूर्ण केलेल्या महिलांना थकीत रक्कम तातडीने देण्याचे आणि वगळलेल्या महिलांच्या अर्जांवर सकारात्मक विचार करण्याचेही सरकारने मान्य केले. नियमित कर्जफेड करणाऱ्यांना ५०,००० रुपयांचे प्रोत्साहन अनुदान हा विषय कर्जमाफी उपसमितीकडे गेला आहे आणि पुढील वर्षापासून पीक विम्यातील रद्द ट्रिगर पुन्हा लागू करण्याबाबत सकारात्मक भूमिका घेण्यात आली आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न १: नमो शेतकरी योजनेचा ९ वा हप्ता कधी येणार?
उत्तर: सरकारने दोन्ही थकीत हप्ते देण्याचे आश्वासन २७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी दिले आहे, पण अधिकृत तारीख अद्याप जाहीर झालेली नाही. शासन निर्णय आल्यानंतर पैसे जमा होतील.
प्रश्न २: ९ वा आणि १० वा हप्ता एकत्र मिळणार का?
उत्तर: दोन्ही हप्ते देण्याचे आश्वासन देण्यात आले आहे. ते एकत्र ४,००० रुपये म्हणून येतील की वेगवेगळे येतील, हे अधिकृत घोषणेनंतरच स्पष्ट होईल.
प्रश्न ३: या योजनेसाठी वेगळा अर्ज करावा लागतो का?
उत्तर: नाही. पीएम किसानचे पात्र लाभार्थी आपोआप या योजनेचे लाभार्थी ठरतात. वेगळा अर्ज करण्याची गरज नाही.
प्रश्न ४: स्थिती कुठे तपासावी?
उत्तर: nsmny.mahait.org या अधिकृत पोर्टलवर Beneficiary Status मध्ये नोंदणी क्रमांक किंवा मोबाईल क्रमांक आणि ओटीपीने स्थिती तपासता येते.
प्रश्न ५: ५,००० रुपयांची दुष्काळ मदत आणि हे हप्ते एकच आहेत का?
उत्तर: नाही. ५,००० रुपयांची दुष्काळ मदत ही वेगळी मदत आहे. नमो शेतकरी हप्ते हे योजनेचे नियमित २,००० रुपयांचे हप्ते आहेत. दोन्ही रकमा वेगवेगळ्या आहेत.
एकंदरीत, ९२ लाख शेतकऱ्यांचे ४,००० रुपये थकीत असून सरकारने ते देण्याचे आश्वासन दिले आहे. तारीख जाहीर होईपर्यंत ई-केवायसी व बँक खाते अद्ययावत ठेवा आणि अधिकृत घोषणेकडे लक्ष ठेवा.
