Crop Insurance Re-verification अंतर्गत धाराशिव जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची संधी समोर आली आहे. खरीप हंगाम २०२५ मध्ये प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेंतर्गत अर्ज केलेल्या १०,३४७ शेतकऱ्यांचे अर्ज तांत्रिक कारणांमुळे अपात्र ठरविण्यात आले होते. आता या सर्व अर्जांची फेरतपासणी करण्याचा निर्णय घेण्यात आला असून, २८ ऑक्टोबर ते ५ नोव्हेंबर २०२६ या कालावधीत विशेष मोहिमेद्वारे ही फेरतपासणी होणार आहे. त्यामुळे ज्या शेतकऱ्यांचा पीक विम्याचा अर्ज नाकारला गेला होता, त्यांनी ही मुदत अजिबात चुकवू नये. योग्य कागदपत्रे वेळेत जमा केल्यास दाव्याचा पुन्हा विचार होऊ शकतो.
नेमके काय घडले? १०,३४७ अर्ज का अपात्र ठरले?
खरीप हंगाम २०२५ साठी धाराशिव जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांनी प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेंतर्गत अर्ज भरले होते. मात्र पडताळणीच्या वेळी अनेक अर्जांमध्ये तांत्रिक त्रुटी आढळल्या. नावातील तफावत, सर्वे क्रमांकातील चूक, सामाईक जमिनीच्या कागदपत्रांमधील अपूर्णता किंवा पोर्टलवर सातबारा अपलोड न होणे अशा कारणांमुळे एकूण १०,३४७ अर्ज अपात्र ठरविण्यात आले. या शेतकऱ्यांना पीक विम्याची भरपाई मिळण्याचा मार्ग बंद झाला होता. ही बाब कृषी आयुक्तालयाच्या निदर्शनास आल्यानंतर फेरतपासणीबाबत संबंधित विमा कंपनीला निर्देश देण्यात आले. आता विमा कंपनीच्या प्रतिनिधींमार्फत प्रत्येक प्रकरणाची स्वतंत्रपणे फेरतपासणी केली जाणार आहे.
फेरतपासणी मोहीम: तारखा आणि ठिकाण
फेरतपासणीची विशेष मोहीम २८ ऑक्टोबर २०२६ पासून सुरू झाली असून ती ५ नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत चालणार आहे. या कालावधीतच अपात्र ठरलेल्या शेतकऱ्यांनी आवश्यक कागदपत्रे जमा करणे आवश्यक आहे. कागदपत्रे संबंधित तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयात जमा करावीत. अपात्र ठरलेल्या शेतकऱ्यांची यादी संबंधित गावातील ग्रामपंचायत कार्यालयात सहाय्यक कृषी अधिकाऱ्यांमार्फत उपलब्ध होणार आहे. यादीत आपल्या अर्जातील त्रुटी आणि नकाराचे कारण नमूद केलेले असेल. ते कारण नीट वाचून त्यानुसारच कागदपत्रे जमा करावीत. चुकीची किंवा अपूर्ण कागदपत्रे दिल्यास फेरतपासणीत पुन्हा अडचण येऊ शकते.
यह भी पढ़े:
खरीप पीक विमा २०२६: अर्जाची शेवटची तारीख १५ नोव्हेंबर! १ रुपयात विमा भरण्याची शेवटची संधी
यादीत नाव कसे तपासावे? ही ४ पावले पाळा
- आपल्या गावच्या ग्रामपंचायत कार्यालयात जा आणि सहाय्यक कृषी अधिकाऱ्यांकडे अपात्र अर्जांची यादी मागा.
- यादीत आपले नाव, अर्ज क्रमांक आणि नकाराचे कारण नीट तपासा. कारण समजले नाही तर अधिकाऱ्यांना विचारा.
- नकाराच्या कारणानुसार खालील यादीतील कागदपत्रे तयार करा आणि त्यांच्या झेरॉक्स प्रतीही सोबत ठेवा.
- २८ ऑक्टोबर ते ५ नोव्हेंबर या कालावधीत तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयात कागदपत्रे जमा करा आणि पोहोच पावती घ्यायला विसरू नका.
त्रुटीनुसार कोणती कागदपत्रे जमा करावीत?
प्रत्येक शेतकऱ्याच्या अर्जातील त्रुटी वेगवेगळी असू शकते. त्यामुळे सर्वांनी एकच कागदपत्रे देण्याऐवजी आपल्या नकाराच्या कारणानुसार कागदपत्रे द्यावीत:
- नावातील तफावत: आधारकार्ड, बँक पासबुक, ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा सादर करावा. अर्जातील नाव आणि महसूल अभिलेखातील नाव वेगळे असले, पण व्यक्ती एकच असेल तर दोन्ही व्यक्ती एकच असल्याचे प्रतिज्ञापत्र द्यावे.
- सामाईक किंवा संयुक्त जमीन: सर्व सहखातेदारांची नावे व स्वाक्षऱ्या, सर्वे क्रमांक, खाते क्रमांक आणि विमा संरक्षित क्षेत्राचा तपशील असलेले संमतीपत्र द्यावे. त्यासोबत सातबारा व ८-अ उतारे जोडावेत. सहखातेदाराचा मृत्यू झाला असल्यास मृत्यूप्रमाणपत्र द्यावे.
- भाडेकरू शेतकरी: वैध भाडेकरार किंवा मान्यताप्राप्त भाडेकराराचा पुरावा, तसेच संबंधित जमिनीचे सातबारा व ८-अ उतारे सादर करावेत.
- अल्पवयीन अर्जदार: माता-पिता किंवा कायदेशीर पालकांचे प्रतिज्ञापत्र आणि संबंधित जमिनीचे सातबारा व ८-अ उतारे द्यावेत.
- सर्वे, उपविभाग किंवा खाते क्रमांकातील तफावत: अर्जात नमूद केलेल्या क्रमांकांशी संबंधित अचूक सातबारा व ८-अ उतारे आणि आवश्यक महसुली अभिलेख द्यावेत.
- सातबारा अपलोड न होणे किंवा अस्पष्ट प्रत: संबंधित ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि संयुक्त खातेदार असल्यास संमतीपत्र जमा करावे.
२७४ शेतकऱ्यांची विमा रक्कम का प्रलंबित आहे?
याशिवाय आणखी २७४ शेतकऱ्यांचे अर्ज खाते पडताळणी नसल्याने त्यांची विमा रक्कम अदायगी प्रलंबित आहे. या शेतकऱ्यांनी प्रपत्र अ सोबत आधारकार्ड व बँक पासबुक जमा करावे. अर्जदार मयत झाला असल्यास प्रपत्र ब सोबत मृत्यूप्रमाणपत्र, वारस प्रमाणपत्र, इतर वारसांचे ना-हरकत प्रमाणपत्र, आधारकार्ड आणि बँक पासबुक जमा करावे. ही कागदपत्रेही तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयातच द्यायची आहेत. खाते पडताळणी पूर्ण झाली की प्रलंबित रक्कम जमा होण्याचा मार्ग मोकळा होतो.
कागदपत्रे जमा करताना या चुका टाळा
फेरतपासणीची ही संधी पुन्हा मिळणे सोपे नाही. त्यामुळे सर्व कागदपत्रे स्वच्छ आणि स्पष्ट असावीत. अस्पष्ट झेरॉक्स किंवा अर्धवट उतारे पुन्हा अडचण निर्माण करू शकतात. मूळ कागदपत्रे आणि त्यांच्या प्रती दोन्ही सोबत न्या. जमा केल्यानंतर कार्यालयाकडून पोहोच पावती नक्की घ्या. शेवटच्या दिवशी गर्दी होण्याची शक्यता असल्याने कागदपत्रे शक्य तितक्या लवकर जमा करा.
इतर जिल्ह्यांतील शेतकऱ्यांनी काय करावे?
ही विशेष मोहीम धाराशिव जिल्ह्यासाठी जाहीर झाली असली, तरी इतर जिल्ह्यांतील शेतकऱ्यांसाठीही यातून एक महत्त्वाचा धडा आहे. तुमचा पीक विमा अर्ज अपात्र ठरला असेल किंवा भरपाई अडकली असेल, तर आधी pmfby.gov.in या अधिकृत पोर्टलवर अर्जाची स्थिती तपासा. त्यानंतर तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयात किंवा विमा कंपनीच्या जिल्हा प्रतिनिधींकडे नकाराचे नेमके कारण विचारा. पीक विम्याच्या कोणत्याही अडचणीसाठी १४४४७ या टोल-फ्री क्रमांकावरही संपर्क साधता येतो. यावेळी रब्बी हंगाम २०२६-२७ साठी अर्ज भरताना नाव, सर्वे क्रमांक आणि बँक खाते यांची माहिती आधीच तपासून घ्या, म्हणजे पुढे फेरतपासणीची वेळ येणार नाही.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
प्रश्न १: धाराशिवमध्ये कोणत्या शेतकऱ्यांची फेरतपासणी होणार आहे?
उत्तर: खरीप हंगाम २०२५ मध्ये प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेंतर्गत तांत्रिक कारणांमुळे अपात्र ठरलेल्या १०,३४७ शेतकऱ्यांच्या अर्जांची फेरतपासणी होणार आहे.
प्रश्न २: फेरतपासणीसाठी कागदपत्रे कुठे आणि कधी जमा करावीत?
उत्तर: २८ ऑक्टोबर ते ५ नोव्हेंबर २०२६ या कालावधीत संबंधित तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयात कागदपत्रे जमा करावीत.
प्रश्न ३: आपले नाव अपात्र यादीत आहे का, हे कसे कळेल?
उत्तर: संबंधित गावच्या ग्रामपंचायत कार्यालयात सहाय्यक कृषी अधिकाऱ्यांमार्फत अपात्र शेतकऱ्यांची यादी उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. तिथे नाव आणि नकाराचे कारण तपासता येईल.
प्रश्न ४: नावातील तफावतीसाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?
उत्तर: आधारकार्ड, बँक पासबुक, ७/१२ उतारा, ८-अ उतारा आणि व्यक्ती एकच असल्याचे प्रतिज्ञापत्र आवश्यक आहे.
प्रश्न ५: २७४ शेतकऱ्यांची रक्कम का अडकली आहे?
उत्तर: खाते पडताळणी नसल्याने या शेतकऱ्यांची विमा रक्कम प्रलंबित आहे. प्रपत्र अ किंवा ब सोबत आधारकार्ड व बँक पासबुक जमा केल्यावर पडताळणी पूर्ण होईल.
प्रश्न ६: अधिक माहितीसाठी कोणाशी संपर्क साधावा?
उत्तर: गावचे सहाय्यक कृषी अधिकारी, तालुका कृषी अधिकारी कार्यालय किंवा विमा कंपनीचे जिल्हा प्रतिनिधी यांच्याशी संपर्क साधावा.
स्रोत: महाराष्ट्र कृषी आयुक्तालयाच्या सूचनेवर आधारित लोकमत वृत्त (२७ ऑक्टोबर २०२६) आणि प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेच्या मार्गदर्शक सूचना. जिल्हानिहाय यादी आणि अंतिम निर्णय संबंधित कार्यालयाकडूनच तपासून घ्यावा.
