NSP Scholarship 2026-27 Last Date — राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती पोर्टलवर (NSP) शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ साठी अर्ज करण्याची शेवटची तारीख ३१ ऑक्टोबर २०२६ आहे. म्हणजे आजपासून फक्त दोन दिवस शिल्लक आहेत. केंद्र सरकारच्या अनेक शिष्यवृत्ती योजनांसाठी विद्यार्थ्यांनी ३१ ऑक्टोबरपूर्वी अर्ज पूर्ण करून तो आपल्या संस्थेकडे पडताळणीसाठी पाठवणे गरजेचे आहे. अर्ज केला पण संस्थेने पडताळणी केली नाही, तर शिष्यवृत्ती मिळणार नाही.
३१ ऑक्टोबर, १५ नोव्हेंबर आणि ३० नोव्हेंबर — तीन तारखा लक्षात ठेवा
अर्ज प्रक्रिया तीन टप्प्यांत पूर्ण होते.
| टप्पा | शेवटची तारीख | काय करायचे |
|---|---|---|
| विद्यार्थ्यांचा अर्ज | ३१ ऑक्टोबर २०२६ | अर्ज भरून, कागदपत्रे अपलोड करून अर्ज लॉक करायचा |
| संस्थेची पडताळणी (लेव्हल १) | १५ नोव्हेंबर २०२६ | संस्थेच्या नोडल अधिकाऱ्याने अर्ज तपासून मंजूर करायचा |
| जिल्हा / राज्य / मंत्रालय पडताळणी (लेव्हल २) | ३० नोव्हेंबर २०२६ | दुसऱ्या स्तरावरील अधिकाऱ्यांनी अंतिम तपासणी करायची |
या तारखा पोर्टलवरील २०२६-२७ चक्राच्या वेळापत्रकानुसार आहेत. काही योजनांच्या स्वतःच्या तारखा वेगळ्या असू शकतात, त्यामुळे आपल्या योजनेच्या पानावरील तारीख नक्की तपासा.
कोणत्या योजनांसाठी ३१ ऑक्टोबर ही तारीख लागू?
३१ ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत अर्ज करता येणाऱ्या प्रमुख केंद्रीय योजनांमध्ये खालील योजनांचा समावेश आहे:
- केंद्रीय क्षेत्र शिष्यवृत्ती (PM-USP CSSS): महाविद्यालयीन आणि विद्यापीठ विद्यार्थ्यांसाठी. पहिल्या तीन वर्षांत दरवर्षी ₹१२,००० आणि पदव्युत्तर किंवा चौथ्या-पाचव्या वर्षाच्या व्यावसायिक अभ्यासक्रमात दरवर्षी ₹२०,००० मिळतात.
- प्री-मॅट्रिक आणि पोस्ट-मॅट्रिक शिष्यवृत्ती: अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती आणि इतर मागासवर्गीय विद्यार्थ्यांसाठी. शालेय आणि महाविद्यालयीन शिक्षणाचा खर्च यातून भागतो.
- AICTE प्रगती, सक्षम आणि स्वनाथ: तांत्रिक शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी. प्रगती ही मुलींसाठी, सक्षम ही दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी आणि स्वनाथ ही अनाथ किंवा विशेष परिस्थितीतील विद्यार्थ्यांसाठी आहे.
- जम्मू-काश्मीर आणि लडाख विशेष शिष्यवृत्ती: या प्रदेशातील विद्यार्थ्यांना देशभरात उच्च शिक्षणासाठी मदत मिळते.
एक महत्त्वाचा अपवाद: पंतप्रधान यशस्वी (PM YASASVI) योजनेच्या काही भागांसाठी शेवटची तारीख ३० नोव्हेंबर २०२६ आहे. यशस्वीचा अर्जदार असाल तर आपल्या योजनेच्या पानावरील तारीख वेगळी तपासा.
कोण पात्र आहे? उत्पन्न मर्यादा आणि अटी
प्रत्येक योजनेची पात्रता वेगळी आहे, पण सर्वसाधारण अटी अशा आहेत:
- विद्यार्थी मान्यताप्राप्त शाळा, महाविद्यालय किंवा संस्थेत नियमित शिक्षण घेत असावा.
- प्री आणि पोस्ट-मॅट्रिक योजनांसाठी कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न अनुसूचित जाती-जमातींसाठी ₹२.५ लाखांपेक्षा जास्त नसावे आणि इतर मागासवर्गीयांसाठी ₹१ लाखांपेक्षा जास्त नसावे.
- केंद्रीय क्षेत्र शिष्यवृत्तीसाठी बारावीत संबंधित बोर्डाच्या गुणवत्तेनुसार वरच्या टक्केवारीत असणे आणि कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹४.५ लाखांपर्यंत असणे ही अट आहे.
- मागील वर्षी शिष्यवृत्ती मिळालेल्या विद्यार्थ्यांनी नूतनीकरणासाठी उत्तीर्णता आणि पुढील वर्गातील प्रवेश यांची माहिती अद्ययावत करणे आवश्यक आहे.
OTR नोंदणीशिवाय अर्ज होणार नाही
NSP वर अर्ज करण्यापूर्वी वन टाइम रजिस्ट्रेशन (OTR) करणे बंधनकारक आहे. आधार क्रमांक किंवा आधार नोंदणी क्रमांकाच्या (EID) आधारे OTR क्रमांक तयार होतो आणि तो संपूर्ण शैक्षणिक कारकिर्दीत कायम राहतो. OTR करताना फेस ऑथेंटिकेशन करावे लागते. एकापेक्षा जास्त OTR किंवा डुप्लिकेट अर्ज तयार करू नका — त्यामुळे पडताळणी रखडते आणि पैसे अडकतात.
eKYC आणि बँक खाते सीडिंग — अर्ज नाकारला जाण्याचे सर्वात मोठे कारण
अनेक विद्यार्थ्यांचे अर्ज eKYC अपूर्ण असल्यामुळे किंवा बँक खाते आधारशी जोडलेले (सीडेड) नसल्यामुळे नाकारले जातात. पैसे थेट लाभार्थी हस्तांतरणाने (DBT) आणि सार्वजनिक वित्तीय व्यवस्थापन प्रणालीतून (PFMS) जमा होतात, त्यामुळे बँक खाते सक्रिय असणे आणि त्यात आधार सीडिंग झालेले असणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. नाव, जन्मतारीख आणि खाते क्रमांक आधार कार्ड, बँक खाते आणि अर्जात तंतोतंत एकसारखे असले पाहिजेत. अर्ज डिफेक्टिव्ह दिसला तर नेमकी चूक वाचा, कागदपत्र पुन्हा अपलोड करा आणि संस्थेच्या नोडल अधिकाऱ्याला पुन्हा पडताळणीची विनंती करा.
अर्ज कसा करावा — टप्प्याटप्प्याने प्रक्रिया
- अधिकृत संकेतस्थळ scholarships.gov.in उघडा. याच संकेतस्थळावरूनच अर्ज करा — मेसेजमधील किंवा अनोळखी ॲपमधील लिंकवरून अर्ज करू नका.
- OTR क्रमांक तयार करा किंवा जुन्या OTR ने लॉगिन करा आणि प्रोफाइल अद्ययावत करा.
- eKYC पूर्ण करा आणि बँक खाते आधारशी सीडेड असल्याची खात्री करा.
- आपल्या वर्ग, जातप्रवर्ग आणि अभ्यासक्रमाला लागू असलेली योग्य योजना निवडा.
- वैयक्तिक माहिती, शैक्षणिक तपशील आणि बँक तपशील काळजीपूर्वक भरा.
- आवश्यक कागदपत्रे स्पष्ट स्कॅनमध्ये ठरलेल्या आकारात अपलोड करा.
- संपूर्ण अर्ज पूर्वावलोकनात (प्रिव्ह्यू) तपासा, नंतर लॉक करून सबमिट करा आणि छापील प्रत जपून ठेवा.
- अर्ज सबमिट केल्यानंतर संस्थेच्या नोडल अधिकाऱ्याला प्रत्यक्ष भेटून पडताळणीची विनंती करा.
आवश्यक कागदपत्रे आधीच तयार ठेवा
- आधार कार्ड आणि OTR क्रमांक
- मागील वर्षाचे गुणपत्रक आणि सध्याच्या वर्गाची फी पावती
- उत्पन्न प्रमाणपत्र (वैधता संपलेले नसावे), जात प्रमाणपत्र (लागू असल्यास)
- अधिवास (डोमिसाईल) प्रमाणपत्र
- बँक पासबुकची प्रत — आधारशी जोडलेले खाते
- अलीकडील पासपोर्ट आकाराचा फोटो आणि स्वाक्षरी
- दिव्यांग योजनांसाठी UDID पोर्टलवरील संमती (दिव्यांग योजनांसाठी UDID संमती दिल्याशिवाय अर्ज पुढे जात नाही)
फसवणुकीपासून सावध राहा
केंद्रीय शिष्यवृत्ती योजनांसाठी कोणतेही शुल्क आकारले जात नाही. जलद मंजुरीचे आमिष दाखवून कोणी पैसे मागत असेल तर तो फसवणुकीचा प्रयत्न समजावा. पासवर्ड किंवा ओटीपी कोणालाही देऊ नका. शंका आल्यास NSP हेल्पलाइन ०१२०-६६१९५४० वर संपर्क साधा. शेवटच्या आठवड्यात पोर्टलवर मोठी गर्दी होते, त्यामुळे अर्ज शेवटच्या तासांवर ढकलू नका.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न १: NSP शिष्यवृत्ती २०२६-२७ साठी अर्जाची शेवटची तारीख कोणती?
उत्तर: विद्यार्थ्यांच्या अर्जासाठी शेवटची तारीख ३१ ऑक्टोबर २०२६ आहे. संस्थेची पडताळणी १५ नोव्हेंबरपर्यंत आणि दुसऱ्या स्तराची पडताळणी ३० नोव्हेंबरपर्यंत चालते.
प्रश्न २: OTR नोंदणी का आवश्यक आहे?
उत्तर: OTR शिवाय NSP वर अर्जच उघडत नाही. आधारावरून तयार होणारा OTR क्रमांक संपूर्ण शिक्षण काळात एकच राहतो आणि त्यातूनच विद्यार्थ्याची ओळख पटते.
प्रश्न ३: बँक खाते आधारशी जोडलेले नसेल तर काय होईल?
उत्तर: पैसे DBT आणि PFMS मार्गाने जमा होतात. खाते सीडेड नसेल तर पैसे अडकतात किंवा अर्ज नाकारला जातो. त्यामुळे बँकेत जाऊन आधार सीडिंगची खात्री आधीच करा.
प्रश्न ४: अर्ज ‘डिफेक्टिव्ह’ दाखवला तर काय करावे?
उत्तर: घाबरू नका. डॅशबोर्डवर नमूद केलेली नेमकी चूक दुरुस्त करा, योग्य कागदपत्र पुन्हा अपलोड करा आणि संस्थेच्या नोडल अधिकाऱ्याला पुन्हा पडताळणीची विनंती करा.
प्रश्न ५: महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांनी MahaDBT की NSP — कोणत्या पोर्टलवर अर्ज करावा?
उत्तर: राज्य सरकारच्या योजना MahaDBT वर आणि केंद्र सरकारच्या योजना NSP वर असतात. आपली योजना कोणत्या पोर्टलची आहे हे आधी तपासा.
स्रोत: राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती पोर्टल (scholarships.gov.in) आणि २७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या NSP वेळापत्रकावरील वृत्तांत. योजनेच्या पानावरील अंतिम तारीख आणि पात्रता हेच अधिकृत मानावे.
