Namo Shetkari Yojana 9th Installment च्या प्रतीक्षेत असलेल्या महाराष्ट्रातील लाखो शेतकऱ्यांसाठी एक महत्त्वाची आणि चर्चेची बातमी समोर आली आहे. नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेचे ९वे आणि १०वे हप्ते अद्याप वाटप झालेले नाहीत, आणि या थकीत हप्त्यांची एकूण रक्कम सुमारे ₹३,५९० कोटी असल्याचा दावा अखिल भारतीय किसान सभेने (AIKS) केला आहे. जवळपास ८९ लाख पात्र शेतकरी कुटुंबांचे हे पैसे अडकले आहेत, अशी किसान सभेची मागणी आहे. या पार्श्वभूमीवर २६ ऑक्टोबरपासून राज्यव्यापी आंदोलनाची घोषणाही करण्यात आली आहे. या लेखात योजनेची सध्याची स्थिती, हप्ते का रखडले, कोण पात्र आहे आणि आपला हप्ता तपासण्याची सोपी पद्धत — हे सर्व सविस्तर जाणून घेऊ.
काय घडले? किसान सभेची मागणी
१४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मुंबईत प्रसिद्ध झालेल्या संयुक्त निवेदनात अखिल भारतीय किसान सभेच्या नेत्यांनी (डॉ. अशोक ढवळे, जे. पी. गावित, डॉ. अजित नवले, यशवंत झाडे, उमेश देशमुख) राज्य सरकारकडे थकीत हप्त्यांची तातडीने वाटप करण्याची मागणी केली. त्यांच्या मते:
- नमो शेतकरी योजनेचे ९वे आणि १०वे हप्ते दीर्घकाळापासून थकीत आहेत.
- या दोन हप्त्यांची एकूण थकबाकी सुमारे ₹३,५९० कोटी आहे.
- सुमारे ८९ लाख (८.९ दशलक्ष) पात्र शेतकरी कुटुंबे या हप्त्यांच्या प्रतीक्षेत आहेत.
- दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना जाहीर केलेली ₹५,००० ची मदत अत्यंत अपुरी असल्याची टीकाही निवेदनात करण्यात आली.
राज्यव्यापी आंदोलनाची घोषणा
मागण्या मान्य न झाल्यास किसान सभेने आंदोलनाचा इशारा दिला आहे:
- २६ ऑक्टोबर २०२६: अहिल्यानगर जिल्ह्यातील अकोले येथून हजारो शेतकरी वाहन ताफ्यातून मुंबईकडे निघणार.
- मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या ‘वर्षा’ निवासस्थानाकडे मोर्चा काढला जाणार.
- २७ ऑक्टोबरपासून: मुंबईतील आझाद मैदानावर बेमुदत सत्याग्रहाची घोषणा.
दुष्काळ मदत, कर्जमाफी, पीक विमा आणि वनहक्क या प्रश्नांवर हे आंदोलन उभे राहणार आहे, असे निवेदनात म्हटले आहे.
नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजना म्हणजे काय?
नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजना ही महाराष्ट्र शासनाची शेतकऱ्यांसाठीची महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेअंतर्गत:
- केंद्राच्या पीएम-किसान योजनेअंतर्गत नोंदणीकृत असलेल्या महाराष्ट्रातील पात्र शेतकरी कुटुंबांना वार्षिक अतिरिक्त ₹६,००० ची मदत मिळते.
- पीएम-किसानचे ₹६,००० आणि नमो शेतकरीचे ₹६,००० — असे शेतकऱ्यांना एकूण वार्षिक ₹१२,००० मिळतात.
- रक्कम थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) पद्धतीने शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा होते.
- प्रत्येक हप्ता साधारणपणे ₹२,००० चा असतो, वर्षातून तीन हप्त्यांमध्ये वाटप केले जाते.
हप्त्यांची सध्याची स्थिती काय आहे?
उपलब्ध माहितीनुसार नमो शेतकरी योजनेचा ८वा हप्ता मार्च २०२६ मध्ये वाटप करण्यात आला होता. त्यानंतर ९व्या आणि १०व्या हप्त्याची अधिकृत तारीख किंवा शासन निर्णय (GR) अद्याप जाहीर झालेला नाही. किसान सभेच्या दाव्यानुसार हे दोन हप्ते थकीत असून त्यांची एकूण रक्कम ₹३,५९० कोटी आहे.
महत्त्वाची सूचना: सोशल मीडियावर किंवा व्हॉट्सअॅपवर ९व्या हप्त्याच्या तारखांबाबत अनेक अफवा पसरत आहेत. अधिकृत घोषणा होईपर्यंत कोणत्याही अप्रमाणित तारखेवर विश्वास ठेवू नका. अधिकृत माहितीसाठी नेहमी शासनाच्या अधिकृत संकेतस्थळाचाच वापर करा.
कोण पात्र आहे? पात्रतेचे निकष
- महाराष्ट्राचे रहिवासी असलेले आणि पीएम-किसान योजनेत नोंदणीकृत शेतकरी कुटुंब.
- शेतजमिनीची नोंद (७/१२ उतारा) शेतकऱ्याच्या नावावर असणे आवश्यक.
- बँक खाते आधारशी लिंक (आधार सीडिंग) केलेले असावे.
- e-KYC पूर्ण केलेली असावी — मोबाईल OTP, बायोमेट्रिक किंवा CSC केंद्रातून करता येते.
- लँड सीडिंग (जमिनीची नोंद पोर्टलवर अद्ययावत) पूर्ण असणे आवश्यक.
हप्ता अडकला असेल तर ही ५ कामे करा
- e-KYC तपासा: पीएम-किसान पोर्टलवर ‘Know Your Status’ मध्ये e-KYC स्थिती पाहा. अपूर्ण असल्यास जवळच्या CSC केंद्रात किंवा कृषी सहाय्यकाकडे पूर्ण करा.
- आधार सीडिंग: बँक खाते आधारशी लिंक आहे का याची खात्री करा. DBT साठी NPCI मॅपिंग आवश्यक आहे.
- लँड सीडिंग: तुमची जमिनीची नोंद पोर्टलवर अद्ययावत आहे का ते तपासा. ७/१२ मधील नाव आणि आधारमधील नाव जुळले पाहिजे.
- लाभार्थी यादी तपासा: अधिकृत पोर्टलवर तुमचे नाव लाभार्थी यादीत आहे का ते पाहा.
- बँक खाते सक्रिय ठेवा: खाते निष्क्रिय (inoperative) झाले असल्यास DBT अयशस्वी होऊ शकते — बँकेत जाऊन पुन्हा सक्रिय करा.
हप्त्याची स्थिती ऑनलाइन कशी तपासावी?
- शासनाच्या अधिकृत MahaDBT / नमो शेतकरी पोर्टलवर जा.
- ‘Beneficiary Status’ किंवा ‘लाभार्थी स्थिती’ हा पर्याय निवडा.
- नोंदणी क्रमांक किंवा आधार क्रमांक टाका.
- तुमच्या हप्त्यांची स्थिती स्क्रीनवर दिसेल — कोणता हप्ता जमा झाला, कोणता प्रलंबित आहे.
याच्याशी संबंधित इतर मदत
दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर राज्य सरकारने ३०५ दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील शेतकऱ्यांना दिवाळीपूर्वी ₹५,००० आगाऊ मदत देण्याची घोषणा केली आहे. तसेच मुख्यमंत्र्यांनी बँका आणि वित्तीय संस्थांना शेतकऱ्यांविरुद्ध सक्तीची वसुली न करण्याचे निर्देश दिले आहेत. मात्र किसान सभेच्या मते ही रक्कम बियाणे, खते, कीटकनाशके आणि मजुरीचा खर्चही भरून काढू शकत नाही, त्यामुळे थकीत हप्त्यांची वाटप हीच खरी मदत ठरेल.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
प्रश्न १: नमो शेतकरी योजनेचा ९वा हप्ता कधी येणार?
उत्तर: ९व्या हप्त्याची अधिकृत तारीख अद्याप जाहीर झालेली नाही. किसान सभेने ९वा आणि १०वा हप्ता तातडीने देण्याची मागणी केली आहे. अधिकृत घोषणेची प्रतीक्षा करा.
यह भी पढ़े:
Maharashtra Drought Relief Diwali Aid 2026: ₹५,००० मदत + १०० टन धान्य वाटप सुरू! शिंदेंची मोठी घोषणा
प्रश्न २: या योजनेत वर्षाला किती रक्कम मिळते?
उत्तर: नमो शेतकरी योजनेतून वार्षिक ₹६,००० आणि पीएम-किसानमधून ₹६,००० — असे एकूण ₹१२,००० वार्षिक मिळतात.
प्रश्न ३: थकीत हप्त्यांची एकूण रक्कम किती आहे?
उत्तर: किसान सभेच्या दाव्यानुसार ९व्या आणि १०व्या हप्त्यांची एकूण थकबाकी सुमारे ₹३,५९० कोटी आहे, जी ८९ लाख शेतकरी कुटुंबांशी संबंधित आहे.
प्रश्न ४: हप्ता मिळाला नाही तर काय करावे?
उत्तर: e-KYC, आधार सीडिंग आणि लँड सीडिंग पूर्ण आहे का ते तपासा. लाभार्थी यादीत नाव आहे का ते अधिकृत पोर्टलवर पाहा.
प्रश्न ५: आंदोलन कधी आणि कुठे होणार?
उत्तर: किसान सभेच्या घोषणेनुसार २६ ऑक्टोबरला अकोले (अहिल्यानगर) येथून मुंबईकडे मोर्चा निघणार असून २७ ऑक्टोबरपासून आझाद मैदानावर सत्याग्रह होणार आहे.
प्रश्न ६: ₹५,००० ची दिवाळी मदत कोणाला मिळणार?
उत्तर: ३०५ दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात दिवाळीपूर्वी ₹५,००० आगाऊ मदत जमा करण्याची घोषणा सरकारने केली आहे.
स्रोत: अखिल भारतीय किसान सभेचे १४ ऑक्टोबर २०२६ चे निवेदन; शासनाच्या अधिकृत घोषणा. हप्त्याच्या तारखेबाबत अधिकृत GR/घोषणा आल्यास ही माहिती अद्ययावत केली जाईल.
