Ration Card e-KYC – रेशन कार्डधारक असाल, तर ई-केवायसीचा विषय तुमच्या कानावर नक्कीच पडला असेल. पूर्वी यासाठी रेशन दुकानात किंवा कार्यालयात रांगा लावाव्या लागायच्या. आता मात्र तुमच्या हातातल्या मोबाईलवरच हे काम पूर्ण होऊ शकते. फक्त दोन ॲप्स, आधारशी जोडलेला मोबाईल नंबर आणि थोडा वेळ एवढ्यावर काम होते. चला, पायरी पायरीने सोप्या भाषेत समजून घेऊ.
e-KYC म्हणजे नेमके काय?
e-KYC म्हणजे तुमची ओळख इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने तपासणे. यात तुमचा आधार क्रमांक वापरून OTP पडताळणी होते आणि त्यानंतर तुमच्या चेहऱ्याची ओळख पटवली जाते. थोडक्यात, रेशन कार्डवरील नाव असलेली व्यक्ती खरोखर तीच आहे ना, याची खात्री केली जाते.
एक गोष्ट मात्र लक्षात ठेवा. चेहऱ्याची पडताळणी करायची असल्याने ज्या व्यक्तीची केवायसी करायची आहे, तिला स्वतः मोबाईलच्या कॅमेऱ्यासमोर उपस्थित राहावे लागते. म्हणजे आजीची केवायसी नातवाने तिच्या फोटोवरून करता येणार नाही. आजी प्रत्यक्ष समोर हवी.
कोणते ॲप्स लागतील?
सुरुवातीला मोबाईलमध्ये दोन ॲप्स इन्स्टॉल करावे लागतील:
- Mera eKYC: आधार पडताळणी आणि e-KYC साठी
- Aadhaar Face RD: चेहऱ्याद्वारे आधार पडताळणीसाठी
दोन्ही ॲप्स Google Play Store मध्ये नावाने शोधून इन्स्टॉल करा. Aadhaar Face RD इन्स्टॉल केल्यानंतर त्यात वेगळे काही करायची गरज नाही. थेट Mera eKYC उघडा आणि पुढे जा.
मोबाईलवरून e-KYC कशी करायची?
पहिली पायरी: Play Store मधून Mera eKYC आणि त्यानंतर Aadhaar Face RD इन्स्टॉल करा.
दुसरी पायरी: Mera eKYC ॲप उघडा आणि मागितलेल्या परवानग्या द्या. नंतर रेशनिंग स्टेट आणि होम स्टेट, या दोन्ही ठिकाणी महाराष्ट्र निवडा आणि Proceed वर क्लिक करा.
तिसरी पायरी: ज्या व्यक्तीची केवायसी करायची आहे, तिचा आधार क्रमांक टाका. Generate OTP वर क्लिक करा. आधारशी जोडलेल्या मोबाईल नंबरवर सहा अंकी OTP येईल. तो भरा, स्क्रीनवरचा कॅप्चा अचूक टाका आणि सबमिट करा.
चौथी पायरी: पडताळणी झाली की त्या व्यक्तीची माहिती आणि e-KYC Status दिसेल. जर स्टेटस रिकामे असेल, तर Face e-KYC हा पर्याय निवडा आणि विचारलेल्या परवानग्या द्या.
पाचवी पायरी: आता संबंधित व्यक्तीने कॅमेऱ्यासमोर बसावे. ॲप जशा सूचना देईल, तशा कृती करा, उदाहरणार्थ डोळे उघडणे आणि मिटणे. चेहरा यशस्वीपणे जुळला की e-KYC पूर्ण झाल्याचा संदेश दिसेल.
केवायसी झाली की नाही, हे कसे तपासायचे?
काम पूर्ण झाले असे वाटले, तरी एकदा खात्री करून घेणे चांगले. त्यासाठी पुन्हा Mera eKYC ॲप उघडा, महाराष्ट्र निवडा, आधार क्रमांक टाका आणि OTP सबमिट करा. आता e-KYC Status पाहा.
- तिथे Y किंवा Yes दिसले, तर केवायसी पूर्ण झाली आहे.
- स्टेटस रिकामे दिसले, तर प्रक्रिया पुन्हा करा आणि Face e-KYC पूर्ण करा.
करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा
- ॲप्सची नावे बरोबर शोधा, म्हणजे चुकीचे ॲप इन्स्टॉल होणार नाही.
- आधार क्रमांक अचूक टाका. एक अंक चुकला तरी प्रक्रिया अडते.
- आधारशी जोडलेला मोबाईल नंबर सोबत आणि सुरू असलेला हवा, कारण OTP त्यावरच येतो.
- OTP आणि कॅप्चा नीट वाचून भरा.
- चेहरा स्कॅन करताना चांगल्या उजेडात बसा.
- काम झाल्यावर स्टेटस पुन्हा तपासायला विसरू नका.
- आधार क्रमांक आणि OTP कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीला देऊ नका.
लोकांना पडणारे काही प्रश्न
मोबाईलवरून खरेच करता येते का? हो, वर सांगितलेल्या दोन ॲप्सच्या मदतीने ते शक्य आहे.
OTP कुठे येतो? आधार कार्डशी जोडलेल्या मोबाईल नंबरवर, सहा अंकी स्वरूपात.
शेवटची तारीख कोणती? दिलेल्या माहितीत केवायसीची निश्चित अंतिम तारीख सांगितलेली नाही. त्यामुळे अधिकृत सूचनांमधून किंवा तुमच्या रेशन दुकानदाराकडून तारीख तपासून घ्या.
केवायसी न केल्यास धान्य बंद होईल का? माहितीत केवायसी लवकर पूर्ण करण्याचे आवाहन आहे, पण धान्य बंद होण्याची निश्चित तारीख किंवा अधिकृत आदेश दिलेला नाही. त्यामुळे अफवांवर विश्वास ठेवू नका, पण उशीरही करू नका. काम आताच उरकलेले बरे.
फसवणुकीपासून सावध
आधार आणि OTP ही तुमची खासगी माहिती आहे. केवायसी करून देतो म्हणून कोणी ही माहिती मागितली किंवा पैसे मागितले, तर सावध व्हा. ॲप्स फक्त Play Store मध्येच शोधा आणि सोशल मीडियावर आलेल्या अनोळखी लिंकवरून काहीही इन्स्टॉल करू नका.
शेवटी थोडक्यात
रेशन कार्ड e-KYC करणे आता अवघड राहिलेले नाही. दोन ॲप्स, आधार नंबर, OTP आणि चेहऱ्याची पडताळणी, एवढ्या चार गोष्टींत काम होते. स्टेटस Y दिसले की निश्चिंत व्हा.
तुमच्या घरात किंवा शेजारी वयस्कर लोक असतील, ज्यांना मोबाईल वापरणे कठीण जाते, तर त्यांना मदत करा. फक्त लक्षात ठेवा, केवायसीच्या वेळी ती व्यक्ती स्वतः कॅमेऱ्यासमोर हवी. ही माहिती तुमच्या ओळखीच्या रेशन कार्डधारकांपर्यंत नक्की पोहोचवा.









